Hãng Reuters đưa tin Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc – ông Vương Nghị - ngày 31-5 đã ký thỏa thuận về hợp tác thiết bị cảnh sát và nghề cá với Tonga.
Diễn biến trên đến trong bối cảnh ông Vương có chuyến công du đến các đảo quốc Thái Bình Dương, khu vực nơi tham vọng về các mối quan hệ an ninh rộng lớn hơn của Bắc Kinh đang khiến các đồng minh của Mỹ lo ngại.
 |
Ông Vương Nghị thăm Tonga sau khi không đạt thỏa thuận chung với các đảo quốc Thái Bình Dương. Ảnh: REUTERS |
Theo tuyên bố từ chính phủ Tonga, ông Vương hôm 31-5 đã ký một số thỏa thuận song phương với Thủ tướng Tonga - ông Siaosi Sovaleni, cũng như đến thăm Quốc vương Tupou VI tại Cung điện Hoàng gia, Reuters đưa tin.
"Cả hai cuộc họp đều tập trung vào sự tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung của người dân Trung Quốc và Tonga" – tuyên bố nêu.
Các thỏa thuận giữa cơ quan quản lý thiên tai của hai nước và việc Trung Quốc cung cấp phòng thí nghiệm cảnh sát cùng thiết bị kiểm tra hải quan, cũng như bản ghi nhớ về "nền kinh tế xanh" sẽ hỗ trợ sự phát triển lâu dài của Tonga.
Ông Sovaleni cũng "cám ơn Trung Quốc về các trợ giúp cứu trợ sau thiên tai núi lửa phun trào... và sóng thần".
Theo Reuters, Úc và New Zealand là những quốc gia tài trợ lớn nhất cho Tonga. Điều này làm nổi bật sức ép mà một số đảo quốc Thái Bình Dương phải đối mặt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị giữa Trung Quốc và các đồng minh của Mỹ đang gia tăng.
Trước đó, tại Fiji hôm 30-5, ông Vương đã chủ trì hội nghị trực tuyến với sự tham dự của các ngoại trưởng từ 10 quốc đảo Thái Bình Dương. Tuy nhiên, cuộc họp đã không đi đến thỏa thuận chung do Trung Quốc đề xuất về chính sách, an ninh, nghề cá, dữ liệu và khu vực thương mại tự do.
Bản dự thảo tuyên bố chung và kế hoạch hành động năm năm đã bị rò rỉ trước cuộc họp, trong bối cảnh có nhiều chỉ trích rằng thỏa thuận sẽ ràng buộc các đảo quốc với Trung Quốc cũng như làm gia tăng căng thẳng địa chính trị với Mỹ.
Thủ tướng Samoa – bà Fiame Naomi Mataafa – là một trong số các nhà lãnh đạo quốc đảo kêu gọi trì hoãn và muốn các quyết định quan trọng về khu vực nên được Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương thông qua, truyền thông Samoa hôm 31-5 đưa tin.
"Chúng tôi chưa đưa ra quyết định vì chúng tôi chưa có đủ thời gian để xem xét" – hãng tin Talamua (Samoa) dẫn lời bà Fiame cho biết.
