Trả lời phỏng vấn chương trình Axios hôm 4-11, Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc không quân Saudi Arabia thiếu kỹ năng trong việc sử dụng vũ khí Mỹ khi tiến hành các chiến dịch quân sự ở Yemen. Hậu quả là đã gây ra vụ tấn công xe buýt chở học sinh thảm khốc hồi tháng 8 vừa qua.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP
Vào ngày 9-8, liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đã không kích vào một xe buýt chở học sinh đi cắm trại hè ở tỉnh Saada, phía Bắc Yemen khiến 40 trẻ em thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.
Tổng thống Trump nói rằng lỗi không phải do bom của Mỹ mà là do quân đội Saudi Arabia không có khả năng sử dụng loại bom này mặc dù đã được Mỹ huấn luyện bài bản.
Bất chấp thực tế là các mảnh thép của một quả bom Mỹ điều khiển bằng laser MK-82 (nặng 227 kg) do Lockheed Martin sản xuất đã được tìm thấy ở hiện trường vụ không kích nhưng ông Trump chuyển hướng, cáo buộc liên quân Saudi Arabia không biết sử dụng vũ khí do Mỹ cung cấp đúng hướng dẫn.
"Tôi nghĩ đây là một tình huống thảm họa. Tôi rất ghét phải nhìn thấy điều gì đã xảy ra với chiếc xe buýt và các trẻ nhỏ. Đây là một show diễn rùng rợn khi bạn phải nhìn thấy những gì tương tự như thế... Nguyên nhân xảy ra thảm họa đơn giản là vì người ta không biết cách sử dụng vũ khí, thật ghê sợ" - ông Trump phát biểu.
Khi được hỏi liệu Mỹ có nên ngừng bán vũ khí cho đồng minh truyền thống Trung Đông trong bối cảnh liên tục xuất hiện các báo cáo nói liên quân Saudi Arabia thực hiện chiến dịch ném bom bừa bãi hay không, ông Trump nói: “Chúng tôi đang theo sát tình hình ở Yemen”.
"Tôi sẽ có nhiều điều cần trao đổi với phía Saudi nhưng chắc chắn tôi không biết người ta làm sao mà có thể sử dụng vũ khí để đi tấn công xe buýt chở học sinh" - ông chủ Nhà Trắng kết luận.
Một phi công Saudi Arabia đi ngang qua một tiêm kích F-15. Ảnh: AFP
Đối với vụ tấn công xe buýt chở học sinh, liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đã từ chối nhận trách nhiệm và cho đó là "tổn thất phụ" đối với dân thường ở Yemen. Trong khi đó, các quốc gia phương Tây vẫn ngập ngừng chưa muốn chấm dứt các hợp đồng cung cấp vũ khí cho Riyadh.
Lầu Năm Góc, tất nhiên, vẫn giữ quan điểm rằng họ không có lỗi trong việc liên quân "ném bom nhầm", bất chấp thực tế là Mỹ cung cấp vũ khí kèm theo các khóa huấn luyện đối với Saudi Arabia để họ biết cách sử dụng vũ khí.
Mặc dù bị Tổng thống Trump chỉ trích về việc thiếu kỹ năng sử dụng vũ khí Mỹ, Saudi Arabia tiếp tục nhận thêm bom Mỹ. Là một phần trong thỏa thuận trị giá 110 tỉ USD ký với Washington hồi năm ngoái, Riyadh được cho là đã đặt mua khoảng 7 tỉ USD các loại vũ khí có điều khiển chính xác từ các nhà thầu Raytheon và Boeing.
Kể từ tháng 3-2015, lực lượng liên quân gồm hầu hết các quốc gia vùng Vịnh do Saudi Arabia dẫn đầu và được Mỹ hậu thuẫn đã tiến hành hỗ trợ chính phủ Yemen trong cuộc xung đột với phiến quân Houthi. Chỉ riêng Tổ chức Giám sát Nhân quyền (SOHR) từ đó đến nay đã ghi nhận vũ khí do Mỹ chế tạo có mặt tại hiện trường của 24 vụ tấn công ở Yemen.
