Ngày 6-4, chính quyền Tổng thống Joe Biden đã công bố một bản tóm tắt các đánh giá liên quan việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan. Phần lớn báo cáo đổ lỗi người tiền nhiệm Donald Trump đã không lập kế hoạch cho việc rút quân mà ông đã nhất trí với lực lượng Taliban, hãng AP đưa tin.
Theo bản tóm tắt các đánh giá, các lựa chọn của Tổng thống Biden về cách tiến hành rút quân khỏi Afghanistan đã bị hạn chế nghiêm trọng bởi các điều kiện do người tiền nhiệm của ông tạo ra.
 |
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước quân đội Mỹ, với Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani đứng phía sau, tại Căn cứ Không quân Bagram hồi tháng 11-2019. Ảnh: REUTERS |
"Chính quyền sắp mãn nhiệm (của ông Trump) đã không đưa ra kế hoạch nào về cách tiến hành đợt rút quân cuối cùng hoặc sơ tán người Mỹ hoặc các đồng minh Afghanistan" - bản tóm tắt cho biết thêm.
Bản tóm tắt cũng cho rằng chính quyền ông Trump đã "rút ruột" các dịch vụ hỗ trợ người tị nạn và gần như tạm dừng việc xử lý Thị thực Nhập cư Đặc biệt cho hàng nghìn người Afghanistan làm việc cho chính phủ Mỹ.
Tài liệu thừa nhận chính quyền ông Biden đã có phần sai khi đánh giá tích cực các rủi ro trong một môi trường an ninh bất ổn như ở Afghanistan thời điểm đó, theo hãng tin Reuters.
Phát biểu tại một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia John Kirby nói: "Việc chuyển giao rất quan trọng. [...] Và chính quyền kế nhiệm (của ông Biden) không có nhiều khả năng để làm như vậy".
Bản tóm tắt dài 12 trang cũng quy trách nhiệm về sự hỗn loạn của hoạt động rút quân và sơ tán cho các đánh giá quân sự và tình báo thiếu sót của Mỹ. Theo đó, các quan chức Washington đã không lường trước được tốc độ tiếp quản của Taliban và dự đoán rằng lực lượng an ninh Afghanistan sẽ giữ được thủ dô Kabul.
“Cuối tháng 5-2021, họ vẫn đánh giá rằng Kabul có thể không chịu áp lực nghiêm trọng cho đến cuối năm 2021 sau khi quân đội Mỹ rời đi" - bản tóm tắt cho biết.
Bản tóm tắt của chính quyền đảng Dân chủ đã gây ra phản ứng giận dữ từ các nhà lập pháp đảng Cộng hòa. Phe này sau đó đã yêu cầu cung cấp tài liệu để họ tiến hành cuộc điều tra độc lập khác về việc rút quân.
Ông Michael McCaul, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ thuộc đảng Cộng hòa phản đối bản tóm tắt và nói rằng ông Biden đã ra lệnh rút quân và "chịu trách nhiệm về những thất bại lớn trong việc lập kế hoạch và thực hiện".
Cuộc chiến kéo dài 20 năm ở Afghanistan bắt đầu dưới thời Tổng thống George W. Bush và tiếp tục được đẩy mạnh dưới thời Tổng thống Barack Obama. Đến khi ông Trump cầm quyền, Mỹ đã đồng ý rút khỏi Afghanistan trong tháng 5-2021. Sau khi vào Nhà Trắng, ông Biden dời ngày rút quân sang tháng 8-2021.
Các chỉ trích mới nhất nhắm vào cựu Tổng thống Trump trong bối cảnh ông đang đối mặt các cáo buộc liên quan việc làm giả hồ sơ và sổ sách kinh doanh trong cuộc tranh cử tổng thống 2016.
