Trong khi các cơ quan quốc tế đang nỗ lực xác minh thông tin xảy ra một vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở thị trấn Douma, Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Damascus (Syria) làm hàng chục người chết thì Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8-4 cảnh báo Syria “sẽ phải trả giá đắt” về vụ này.
“Nhiều người chết, cả phụ nữ và trẻ em, trong vụ tấn công hóa học bừa bãi ở Syria. Nơi diễn ra sự tàn bạo này đang bị quân đội Syria phong tỏa, thế giới bên ngoài hoàn toàn không thể xâm nhập được. Tổng thống Putin, Nga và Iran chịu trách nhiệm vì ủng hộ ông Assad. Sẽ phải trả giá đắt” - ông Trump viết trên Twitter.
Theo Reuters, việc ông Trump chỉ trích trực tiếp ông Putin là động thái cứng rắn hiếm thấy.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trở về Nhà Trắng sau chuyến thăm West Virginia ngày 5-4. Ảnh: REUTERS
Theo các tổ chức dân sự tại Syria, vụ tấn công hóa học xảy ra khuya 7-4. AP dẫn thông tin từ Tổ chức Quan sát nhân quyền Syria (trụ sở tại Anh) cho biết ít nhất 80 người thiệt mạng. Trong khi đó Reuters dẫn thông tin từ tổ chức Mũ bảo hiểm trắng cho biết có ít nhất 150 người thiệt mạng. Riêng tổ chức Cộng đồng y tế Mỹ-Syria cho biết số người thiệt mạng là 41.
Bộ Ngoại giao Syria bác bỏ quân đội chính phủ thực hiện vụ tấn công. Bộ Ngoại giao Nga nói thông tin này là giả.
Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (LHQ) sẽ họp trong ngày 9-4 (giờ Mỹ) theo yêu cầu của cả Nga và Mỹ.
Hình ảnh được cho là sơ cứu nạn nhân vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở Douma, Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Damascus (Syria) khuya 7-4. Ảnh: REUTERS
Reuters dẫn lời một nhà ngoại giao châu Âu cho biết các đồng minh phương Tây sẽ tập hợp các hình ảnh, video, lời khai nhân chứng, cả hình ảnh vệ tinh của các máy bay và trực thăng Syria để xây dựng hồ sơ về vụ việc. Tuy nhiên tiếp cận chứng cứ hiện trường là điều khó khăn vì thị trấn Douma đang bị quân Syria phong tỏa nghiêm ngặt.
Các nhà điều tra tội ác chiến tranh trước đó đã thu thập thông tin, tài liệu về 33 vụ tấn công hóa học ở Syria, trong đó quy trách nhiệm cho chính phủ Tổng thống Syria Bashar al-Assad 27 vụ. Nga từng nhiều lần ngăn chặn các nỗ lực buộc chính phủ Syria phải chịu trách nhiệm trong các kỳ họp tại LHQ và tại Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW).
Tuần trước ông Trump nói muốn rút hơn 2.000 quân Mỹ về nước. Các cố vấn ông Trump đề nghị ông Trump chờ đợi, bảo đảm IS không trỗi dậy cũng như để ngăn chặn Iran chiếm ưu thế ở Syria.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa John McCain ngày 8-4 nói chính ý định rút quân của ông Trump đã khiến ông Assad mạnh bạo hơn và giờ ông Trump cần phải phản ứng kiên định.
“Tổng thống Trump đã nhanh khi gọi tên ông Assad hôm nay, cũng như các chính phủ Nga và Iran - trên Twitter. Vấn đề giờ là ông ấy sẽ làm gì về chuyện này” - Reuters dẫn tuyên bố của nghị sĩ McCain.
Hình ảnh được cho là cứu chữa trẻ em sau vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở Douma, Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Damascus (Syria) khuya 7-4. Ảnh: REUTERS
Thông tin về vụ tấn công hóa học đến đúng tròn một năm trước, ngày 7-4-2017 ông Trump đã lệnh nã 59 quả tên lửa hành trình Tomahawk vào căn cứ quân sự Shayrat ở tỉnh Homs (Syria) được cho là nơi triển khai máy bay đi tấn công hóa học ở thị trấn Khan Shaikhoun, tỉnh Idlib (Syria) khiến hơn 80 dân thường thiệt mạng.
Có thể thấy trong phát ngôn trên Twitter ông Trump đe dọa sẽ hành động. Ông Trump đã có lịch sẽ họp với các lãnh đạo quân đội cấp cao tại Nhà Trắng trong ngày 9-4. Ông John Bolton - cựu Đại sứ Mỹ tại LHQ vốn theo chủ trương cứng rắn sẽ chính thức nhậm chức cố vấn An ninh Quốc gia, thay thế ông H.R. McMaster vào ngày 9-4. Ông Bolton năm ngoái đã hoan nghênh quyết định nã tên lửa Tomahawk vào Syria của ông Trump.
Nói với ABC, ông Tom Bossert, cố vấn chống khủng bố và an ninh nội địa của ông Trump, cho rằng Nhà Trắng sẽ không loại trừ khả năng thực hiện một vụ tấn công tên lửa nữa vào Syria.
Một bé gái được sơ cứu sau vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở Douma, Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Damacus (Syria) ngày 7-4. Ảnh: REUTERS
Một đoạn video được cho về vụ tấn công được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy hàng chục thi thể trẻ em, phụ nữ, nam giới, một số sùi bọt mép. Có thể nghe thấy giọng nói trong đoạn video: “Thị trấn Douma, ngày 7-4… có mùi rất mạnh ở đây”.
Năm ngoái, một yếu tố khiến ông Trump đi đến quyết định nã tên lửa hành trình Tomahawk vào Syria là hình ảnh trẻ em chết trong vụ tấn công vũ khí hóa học ở thị trấn Khan Shaikhoun, tỉnh Idlib.
Tuy nhiên, nói với Reuters, hai quan chức Mỹ đề nghị không nêu tên cho rằng ông Trump sẽ chờ đánh giá tình báo xem thử có phải chính phủ Syria thực hiện vụ tấn công này hay không mới hành động.
Theo một quan chức, điểm khó cho Mỹ khi quyết định tấn công Syria là sự hiện diện của binh sĩ Nga tại nhiều căn cứ quân sự Syria. Nhiều quan chức Mỹ cho rằng Nga phải chịu phần trách nhiệm vì ủng hộ ông Assad. Tuy nhiên cũng có nhiều quan chức lo ngại ông Putin sẽ không để yên nếu có mất mát về nhân lực, vật lực do Mỹ và sẽ đáp trả mạnh, có khả năng sẽ còn tăng ủng hộ ông Assad hơn.
