Theo bài viết đăng ngày 31-5 của tờ The Guardian (Anh), Tổng thống Donald Trump từ đầu nhiệm kỳ dường như chỉ bổ nhiệm những người ông quen biết vào vị trí Đại sứ Mỹ ở các nước mà không cân nhắc việc họ có kinh nghiệm hoạt động ngoại giao hay từng đảm nhiệm chức vụ tương đương hay chưa.
Đáng chú ý, The Guardian khẳng định có người thậm chí chỉ là nhà thiết kế túi xách vẫn được ông Trump cân nhắc giao việc, như trường hợp Đại sứ Mỹ tại Nam Phi Lana Marks. Bà này vốn là nhà thiết kế nhãn hiệu túi xách cùng tên.
Một trường hợp khác có lý lịch không phù hợp với vị trí được bổ nhiệm là cựu Đại sứ Mỹ tại Liên minh châu Âu (EU) Gordon Sondland. Ông Sondland trước khi làm Đại sứ là chủ một chuỗi khách sạn ở TP Portland thuộc bang Oregon.
Tổng thống Donald Trump trò chuyện cùng cựu Đại sứ Mỹ tại Liên minh châu Âu (EU) Gordon Sondland hồi tháng 11-2019. Ảnh: REUTERS
Ngoài mối quan hệ cực kỳ thân thiết với chủ nhân Nhà Trắng thì điểm chung của những người được ông Trump bổ nhiệm, theo The Guardian, đều là các đại gia hàng đầu nước Mỹ.
Tờ The Washington Post hồi năm ngoái còn có bài viết chỉ trích hàng ngũ Đại sứ Mỹ dưới thời ông Trump giống "một chỗ nghỉ dưỡng du lịch cho giới siêu giàu".
Bên cạnh đó, The Guardian còn phát hiện khoảng 44% Đại sứ Mỹ ở các nước hiện đều là do một tay ông Trump chọn và đề cử cho Thượng viện, nhiều hơn tỉ lệ trung bình 14%, theo số liệu của Hiệp hội Ngoại giao Mỹ (AFSA).
Đạo luật Đối ngoại Mỹ ban hành năm 1980 quy định vị trí Đại sứ Mỹ nên được giao cho các cá nhân đang là nhân viên ngoại giao chuyên nghiệp để đảm bảo Đại sứ là người đủ chuyên môn và khả năng đại diện nước Mỹ. Các trường hợp được Tổng thống chọn riêng chỉ nên giữ ở mức hạn chế.
"Chúng tôi rất quan ngại về tỉ lệ Đại sứ là người do Tổng thống chọn riêng quá cao hiện nay cũng như việc những người này không đủ năng lực để đảm đương trọng trách được giao", Chủ tịch AFSA Eric Rubin cho biết.
Ông Rubin chia sẻ thêm rằng việc ông Trump bổ nhiệm quá nhiều người quen vào các vị trí trọng yếu nhiều khả năng cho thấy nội bộ lãnh đạo Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao đang có mâu thuẫn, không tin tưởng lẫn nhau.
Hiện ông Rubin đang nỗ lực kêu gọi Thượng viện có động thái kiểm định lại những Đại sứ hiện tại và giảm tỉ lệ trên xuống mức bình thường 25-35% nhằm đảm bảo chất lượng công tác ngoại giao của Mỹ.
Dù vậy, trong tình hình đảng Cộng hoà vẫn đang kiểm soát Thượng viện, việc thuyết phục được các nghị sĩ ở đây làm trái ý ông Trump sẽ là một "sứ mệnh" khó khăn.
