Theo tờ South China Morning Post ngày 21-10, trong khuôn khổ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, Thủ tướng Justin Trudeau, Ngoại trưởng Francois-Philippe Champagne và nhiều quan chức khác của Canada đã phản đối đại sứ Trung Quốc tại Ottawa Cong Peiwu vì đã có những phát ngôn "không thể chấp nhận được" về người Canada ở Hong Kong.
Thủ tướng Canada Justin Trudeau. Ảnh: BLOOMBERG
Cụ thể, ông Cong đã cáo buộc Canada khuyến khích "tội phạm bạo lực" bằng cách cấp quy chế tị nạn cho những người biểu tình Hong Kong, đồng thời cảnh cáo rằng "sức khỏe và sự an toàn" của người Canada ở Hong Kong có thể gặp rủi ro nếu Ottawa không tuân theo đường lối của Bắc Kinh.
"Nếu thực sự quan tâm đến sự ổn định và thịnh vượng ở Hong Kong, đến 'sức khỏe và sự an toàn' của 300.000 người mang hộ chiếu Canada ở Hong Kong cũng như số lượng lớn các công ty Canada hoạt động tại Đặc khu hành chính này, Ottawa nên ủng hộ những nỗ lực chống tội phạm bạo lực đó" - ông Cong phát biểu bằng tiếng Anh.
Phát ngôn phản tác dụng
Phát ngôn của ông Cong được xem là ví dụ mới nhất về phong cách ngoại giao "chiến lang" (hay còn gọi là chiến binh sói) mới của Trung Quốc.
Tuy nhiên, những bình luận này có thể đã phản tác dụng.
Thay vì không lên tiếng, chính phủ (đảng Tự do cầm quyền) của ông Trudeau - người thường bị chỉ trích vì yếu thế trước Trung Quốc, đã đáp lại bằng một phản ứng công khai cứng rắn.
Ông Trudeau cáo buộc Trung Quốc đã thực hiện "ngoại giao cưỡng bức" và nói rằng Canada sẽ "cứng rắn với các vấn đề liên quan nhân quyền" bao gồm cả "tình hình ở Hong Kong".
Ông Champagne đã triệu tập ông Cong "để làm rõ rằng Canada chắc chắn sẽ luôn bảo vệ nhân quyền và quyền của người Canada trên toàn thế giới".
Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập thuộc đảng Bảo thủ Erin O’Toole đã yêu cầu ông Cong xin lỗi, nếu không ông sẽ bị trục xuất khỏi Canada.
Tại quốc hội vào ngày 19-10, Phó Thủ tướng Chrystia Freeland gọi phát ngôn của ông Cong là "không phù hợp trong bất kỳ cách thức quan hệ ngoại giao nào".
Ông David Mulroney - cựu đại sứ Canada tại Trung Quốc dưới thời ông Stephen Harper - người tiền nhiệm của ông Trudeau cho biết: "Có những dấu hiệu cho thấy Canada đang trở nên kiên quyết và cứng rắn hơn".
"Những thách thức công khai, như thách thức do ông Cong đưa ra, đã làm giảm khả năng Canada thực hiện các cuộc trao đổi tù nhân với Trung Quốc, kể cả yêu cầu giao trả bà Mạnh Vãn Châu hay đóng cửa cho những người xin tị nạn từ Hong Kong" - ông nói thêm.
Bà Mạnh là con gái nhà sáng lập Tập đoàn Huawei - ông Nhậm Chính Phi. Bà Mạnh đã bị bắt tại Vancouver vào tháng 12-2018 theo yêu cầu từ Mỹ. Hiện quá trình xét xử dẫn độ tới Mỹ đối với bà Mạnh vẫn tiếp tục.
"Suy diễn của Canada"
Về phần mình, Trung Quốc tuyên bố rằng phía Canada đã hiểu sai ý ông Cong.
Khi được yêu cầu làm rõ liệu đây có phải là một lời đe dọa hay không, ông Cong trả lời "đây chỉ là sự suy diễn" từ phía Canada.
"Trung Quốc kiên quyết phản đối việc Canada cấp phép 'tị nạn chính trị' cho những tội phạm bạo lực ở Hong Kong. Ottawa nên loại bỏ sự thiên vị ý thức hệ và ngừng can thiệp vào các vấn đề đối nội của Bắc Kinh" - Đại sứ quán Trung Quốc cho biết trên các phương tiện truyền thông xã hội.
Vào ngày 19-10, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho biết việc các nhà lãnh đạo Canada phản đối các phát ngôn của ông Cong cho thấy Ottawa "đã dung túng cho những bình luận chống Trung Quốc lan rộng trên toàn quốc và đưa ra những cáo buộc vô căn cứ chống lại Trung Quốc".
