Mỹ cần xem lại quan hệ giữa mình và các đồng minh, trong đó có các đồng minh ở châu Âu, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair nhận định trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh truyền hình tài chính CNBC ngày 5-11. Ông Blair làm Thủ tướng Anh giai đoạn năm 1997-2007.
Theo ông Blair, liên minh giữa Mỹ và châu Âu rất cần thiết trong thế kỷ 21, giữa bối cảnh các quốc gia ngoài phương Tây - như Trung Quốc - đang gia tăng ảnh hưởng.
“Điều đó cần các đồng minh cùng tin tưởng vào hệ thống dân chủ giống nhau cùng sát cánh bên nhau”, ông Blair nói.
Một mặt nói đến sự cần thiết phải củng cố liên minh Mỹ và châu Âu, ông Blair cũng thừa nhận hiện đang có quan ngại liệu có phải Mỹ đang ưu tiên nghĩ về mình trước các đồng minh, thậm chí hoàn toàn cô lập mình.
“Luôn có lo ngại, mà tôi nghĩ không chỉ ở châu Âu mà cả bên ngoài, là Mỹ đang đứng ở đâu trong cái khoảng cách nhỏ và khó khăn giữa “Nước Mỹ đầu tiên” và “Nước Mỹ một mình”?”, ông Blair đặt câu hỏi.
Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair nói cần thiết phải tăng cường liên minh giữa Mỹ và châu Âu giữa bối cảnh các quốc gia ngoài phương Tây đang gia tăng ảnh hưởng, như Trung Quốc. Ảnh: AP
Khi được hỏi liệu Mỹ có thể là một đối tác đáng tin cậy cho Anh trong thời điểm này, khi Anh đang bước rất gần đến Brexit – rời khỏi Liên minh châu Âu, ông Blair vẫn lạc quan vào quan hệ rất vững mạnh giữa Anh và Mỹ.
Theo ông Blair, một trong những điều sẽ rất cần thiết một khi chuyện Brexit được giải quyết là “chúng tôi mong chờ xem chúng ta có thể hồi sinh liên minh xuyên đại dương này như thế nào, vì nó rất quan trọng”.
Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu không được tốt trong nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Từ sau khi nhậm chức, ông Trump luôn thể hiện sự cứng rắn với các đồng minh châu Âu.
Hành động khiến nhiều người bàn tán nhất là chuyện ông yêu cầu các đồng minh trong liên minh quân sự Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phải tăng chi tiêu quốc phòng, chia sẻ gánh nặng chi phí với Mỹ. Ông Trump từng nói thẳng Mỹ sẽ không thực hiện bổn phận bảo vệ đồng minh NATO nếu các nước NATO không thực hiện bổn phận tăng đóng góp chi phí quân sự cho khối.
Ngoài ra, việc ông Trump đơn phương rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân mà nhóm P5+1 (Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc) đã ký với Iran năm 2015 cũng khiến Mỹ và các nước châu Âu bất đồng sâu sắc. Các nước châu Âu tuyên bố sẽ giữ thỏa thuận bằng mọi cách, dù không còn Mỹ.
