Ngày 23-11, hãng thông tấn Sputnik (Nga) đã đăng tải bài phỏng vấn Tổng thống bị lật đổ của Bolivia, ông Evo Morales, về những nhận định của ông xung quanh tình hình chính trị tại La Paz và những thông tin về việc ông xin tị nạn chính trị ở Mexico.
Ông Morales cũng nói về những dự định hiện có, bao gồm cả ý định trở về Bolivia và lo lắng cho cuộc xung đột có thể kéo dài và trở thành nội chiến ở quê nhà.
Tổng thống bị phế truất của Bolivia, ông Evo Morales. Ảnh: AP
Trong các câu hỏi xung quanh cảm nhận của ông Morales về những mối đe dọa khi ông còn ở Bolivia, Tổng thống bị phế truất cho biết ông đã nhận được cảnh báo về những dấu hiệu an ninh bất thường. Ngay sau ngày bầu cử là ngày 20-10, những cuộc bạo loạn đã diễn ra ở thủ đô La Paz khi các tòa nhà chính quyền và các điểm bỏ phiếu bị đốt phá.
Ông đã gọi cuộc đảo chính là biểu hiện của chính sách “phân biệt chủng tộc, gây hấn và bạo lực”, và sau đó đã đạt tới mức “phát-xít”. Đó là khi người phản đối đã tấn công vào những người dân bản địa ủng hộ ông và những người đại biểu cho người dân Bolivia và đốt bỏ lá cờ đã được Hiến pháp Bolivia công nhận.
Ông cho biết thêm ông cảm thấy đau lòng trước thông tin đã có 32 người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình từ sau hôm bầu cử, trong khi đó, khi ông còn tại quyền, không có ai bị bắn chết cả. Ông cũng đã cố gắng liên lạc để nhờ sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế nhưng không thành công.
Ngày 9-11, trong chuyến công tác đến miền trung đất nước, một nhân viên an ninh đã cho ông xem tin nhắn với nội dung mà ông nhớ là: “Hãy đưa ông Evo cho chúng tôi và anh sẽ nhận được 50.000 USD”. Người này cũng nhận được nhiều cuộc điện thoại với nội dung tương tự.
Chuyến bay của ông sang Bolivia cũng gặp phải một số khó khăn. Trước đó, ông phải sống trong rừng cùng với những người ủng hộ của mình. Lực lượng cảnh sát đã được bố trí quanh sân bay. Người ủng hộ ông, khoảng từ 6.000 đến 7.000 người, đã tập trung ở nhiều nơi trong sân bay để bảo vệ ông khỏi một cuộc bắt cóc có thể xảy ra.
Đặc biệt, ông Morales nhấn mạnh vai trò của Mỹ trong những diễn biến chính trị xảy ra ở La Paz. Ngoại trưởng Bolivia Diego Pary đã nhận được cuộc gọi từ phía Mỹ, đề xuất có thể đưa ông Morales đến bất cứ đâu ông muốn, miễn là ông từ chức. Nhưng nhà lãnh đạo Bolivia không thể tin được đề nghị đó, cho rằng nơi mà ông đến trên một chuyến bay của Washington chỉ có thể là nhà tù ở Guantanamo. Cùng với đó, ông còn cáo buộc Brazil, Chile và Mỹ đã lập các nhóm vận động, mua phiếu bầu để chống lại mình.
Trả lời về những dự định chính trị của mình, ông Morales ước có thể “trở về Bolivia ngay ngày mai”. Ông mong muốn chính quyền lâm thời ở La Paz có thể đảm bảo an toàn để ông trở về nước sớm nhất có thể. Nhưng ông cũng nhấn mạnh mục đích trở về là để ổn định tình hình đất nước và ông sẽ làm tất cả vì điều đó.
Ngoài ra, ông cũng yêu cầu chính quyền mới phải đảm bảo an toàn cho cả những quan chức đã buộc phải từ chức và những người ủng hộ mình. Ông mô tả việc người biểu tình bị thiệt mạng trong một tháng qua có thể bị truy tố vì "tội ác chống lại loài người".
Đất nước cũng đang đứng trước nguy cơ nội chiến, ông nói. Lực lượng cánh hữu của bà Anez đang làm ngơ trước những hành động “thảm sát và diệt chủng”. Xung đột có thể kéo dài hơn nên cần ngay lập tức chấm dứt điều đó.
Nói về khả năng giúp đỡ hoặc can thiệp từ cộng đồng quốc tế, ông Morales tuyên bố ủng hộ mọi nỗ lực đối thoại qua các trung gian hòa giải quốc tế. Ông chưa có thông tin nào về sự can thiệp quân sự của nước ngoài nhưng tin chắc rằng điều đó luôn nằm trong kế hoạch của nhiều nước.
Ở cuối bài phỏng vấn, ông nhấn mạnh mong muốn thay đổi cho một Bolivia tốt đẹp hơn, một Bolivia của người dân bản địa và của các phong trào xã hội. Ông cũng kêu gọi các lực lượng, nhất là quân đội và cảnh sát, phải tuân thủ các chuẩn mực về nhân quyền để bảo vệ người dân.
