Hãng tin Reuters dẫn lời Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 5-10 cho biết ông đã nói chuyện với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về Đài Loan và hai bên đã đồng ý tuân theo thỏa thuận Đài Loan.
Diễn biến trên đến trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Đài Loan tiếp tục leo thang liên quan động thái của không quân Trung Quốc xâm nhập vùng nhận diện phòng không của hòn đảo.
Ông Biden, ông Tập nhất trí tuân thủ thỏa thuận liên quan Đài Loan. Ảnh: REUTERS
"Tôi đã nói chuyện với ông Tập về Đài Loan. Chúng tôi đồng ý ... chúng tôi sẽ tuân thủ thỏa thuận Đài Loan" – ông Biden nói hôm 5-10.
"Chúng tôi đã nói rõ rằng tôi không nghĩ ông ấy [ông Tập] nên làm bất cứ điều gì khác ngoài việc tuân thủ thỏa thuận" – ông Biden nói thêm.
Theo Reuters, ông Biden dường như đang đề cập "chính sách một Trung Quốc" lâu nay của Washington - theo đó nước này chính thức công nhận Bắc Kinh chứ không phải Đài Bắc, và Đạo luật Quan hệ Đài Loan - trong đó nói rõ rằng quyết định của Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh thay vì Đài Loan là phụ thuộc vào kỳ vọng rằng tương lai của Đài Loan sẽ được xác định bằng các biện pháp hòa bình.
Ông Biden dường như cũng đang đề cập cuộc điện đàm kéo dài 90 phút với ông Tập vào ngày 9-9, cuộc điện đàm đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo sau bảy tháng.
Tại cuộc điện đàm hồi tháng 9, hai bên đã thảo luận sự cần thiết phải đảm bảo rằng sự cạnh tranh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới không trở thành xung đột.
Trao đổi trên của ông Biden với các phóng viên tại Nhà Trắng được đưa ra sau khi nhà lãnh đạo Mỹ trở về sau chuyến đi đến bang Michigan để thông báo một gói chi tiêu.
Đài Loan cho biết đã phát hiện 148 máy bay của lực lượng không quân Trung Quốc ở khu vực phía nam và tây nam ADIZ của hòn đảo trong vòng bốn ngày bắt đầu từ ngày 1-10.
Hôm 4-10, Mỹ đã chỉ trích Trung Quốc liên quan vụ 56 máy bay quân sự của Bắc Kinh xâm nhập ADIZ của Đài Loan, nhấn mạnh động thái này làm suy yếu hòa bình và ổn định của khu vực.
Theo Thư ký Báo chí Nhà Trắng Jen Psaki hôm 4-10, Mỹ kêu gọi Trung Quốc ngừng sức ép và sự cưỡng bức về quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với Đài Loan.
"Cam kết của chúng tôi với Đài Loan là vững chắc và góp phần duy trì hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan và trong khu vực" – bà Psaki nói.
“Thế giới đã chứng kiến rằng Trung Quốc đang vi phạm hòa bình khu vực và gây sức ép với Đài Loan” - ông Tô Trinh Xương, người đứng đầu nhánh hành pháp của Đài Loan nói hôm 5-10, đồng thời kêu gọi người dân tại hòn đảo “xích lại gần nhau như một và làm hòn đảo trở nên thật vững chắc”.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất, đồng thời xem Đài Loan là vấn đề nhạy cảm và quan trọng nhất trong quan hệ của họ với Mỹ.
Trung Quốc đã tăng cường áp lực quân sự và ngoại giao đối với Đài Loan kể từ khi nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn lần đầu nhậm chức vào năm 2016, cũng như tìm cách buộc Đài Bắc phải chấp nhận yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh, trước sự báo động của cả Đài Bắc và Washington.
