Hôm 5-5, trước khi diễn ra chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tới Ukraine, Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba nói rằng những năm ông Donald Trump làm tổng thống Mỹ là “thời kỳ khó khăn” đối với Ukraine.
Ông Trump làm tổng thống Mỹ là thời kỳ khó khăn của Ukraine
Trong cuộc trả lời phỏng vấn độc quyền và sâu rộng của đài CNN hôm 5-5, Ngoại trưởng Ukraine Kuleba đề cập hàng loạt vấn đề, từ việc Nga huy động quân sát biên giới với Ukraine, sự ủng hộ quân sự tiềm năng từ Mỹ cho tới việc Tổng thống Mỹ Joe Biden đề nghị tổ chức họp thượng đỉnh với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Tổng thống Mỹ khi đó là ông Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelenskiy gặp nhau tại TP New York (Mỹ) hôm 25-9-2019 bên lề cuộc họp của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc. Ảnh: CNN
Ngoài ra, ông Kuleba còn bình luận về nhiệm kỳ sóng gió của ông Trump tại Nhà Trắng sau vụ bê bối năm 2019 liên quan tới ông Trump cũng như những cáo buộc ông gây sức ép lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, nhằm điều tra đối thủ chính trị Joe Biden và con trai ông Biden là Hunter Biden trước khi diễn ra cuộc bầu cử Mỹ năm 2020.
Cuộc khủng hoảng kéo dài đã ảnh hưởng tới hoạt động chính trị ở Washington và phát triển thành cuộc điều tra luận tội toàn diện nhằm vào ông Trump. Sau đó, ông Trump được tuyên trắng án.
Ông Kuleba nói về chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump: “Đó là khoảng thời gian khó khăn và tại thời điểm đó, tất cả chúng tôi đều tập trung vào một điều… duy trì sự ủng hộ của lưỡng đảng ở Mỹ”.
Ngoại trưởng Kuleba nói thêm chính quyền Ukraine sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ với cả đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa ở Mỹ để đảm bảo mối quan hệ giữa hai nước ngày càng vững chắc hơn.
Ông Giuliani đang “đàm phán chính trị”
Cũng trong cuộc phỏng vấn, ông Kuleba cho hay ông không biết gì về bất kỳ hỗ trợ chính thức nào từ Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI), liên quan đến luật sư lâu năm của ông Trump – ông Rudy Giuliani.
Luật sư của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump – ông Rudy Giuliani. Ảnh: Jacquelyn Martin/AP
Tháng trước, các đặc vụ liên bang đã thực hiện lệnh khám xét tại nhà riêng của ông Giuliani ở Manhattan liên quan tới cuộc điều tra hình sự kéo dài về sự liên quan của ông với Ukraine trong những năm ông Trump làm tổng thống Mỹ.
Ông Kuleba cho hay Ukraine sẽ sẵn sàng hỗ trợ bất kỳ yêu cầu nào từ FBI vì nước này không có thì phải che giấu.
Ngoại trưởng Ukraine nói thêm ông không thể khẳng định ông Giuliani có phạm tội hình sự hay không. Tuy nhiên, ông Kuleba cho rằng ông Giuliani chắc chắn đang đàm phán chính trị và ông đặt ra nguy hiểm cho Ukraine và cho mối quan hệ giữa Ukraine với Mỹ.
“Chúng tôi đã cố gắng hết sức để tránh cái bẫy và duy trì sự ủng hộ lưỡng đảng tại Mỹ” – ông Kuleba nói.
Thôn tính từ từ
Chuyến thăm Ukraine của Ngoại trưởng Mỹ Blinken hôm 5-5 diễn ra trong bối cảnh Nga tăng quân dọc biên giới với Ukraine và tại bán đảo Crimea.
“Chúng tôi vô cùng quan ngại. Tôi cho rằng quốc gia nào cũng sẽ cực kỳ lo ngại khi thấy hàng trăm hàng ngàn quân và thiết bị quân sự hạng nặng được huy động dọc biên giới của các bạn” – ông Kuleba nói về hoạt động chuyển quân của Nga.
Việc Nga huy động quân sát biên giới với Ukraine trong những tuần gần đây làm bùng phát căng thẳng ở miền Đông Ukraine. Ảnh: Alexander Avilov / Moskva News Agency
Ông Kuleba bày tỏ lo ngại việc Nga gần đây quyết đoán hơn tại vùng biển chung giữa Ukraine và Nga tại biển Azov. Ông Kuleba gọi đây là “sự thôn tính từ từ”.
Để thị uy, Moscow gần đây đã phong tỏa biển Azov chiến lược đối với các tàu không phải của Nga cho tới tháng 10. Ukraine gọi đây là sự vi phạm luật pháp quốc tế và chống lại thỏa thuận năm 2003 giữa Kiev và Mosow về chia sẻ vùng biển này.
“Biển Azov là mục tiêu dễ đạt được với Nga. Sau khi sáp nhập trái phép bán đảo Crimea và giành quyền kiểm soát eo biển Kerch, Nga có thể tiến hành sáp nhập từ từ biển Azov. Và nước này không ngừng tăng cường hiện diện quân sự ở đó và làm gián đoạn các tuyến đường thương mại” – ông Kuleba nói với CNN.
Việc Nga huy động quân sát biên giới với Ukraine trong những tuần gần đây làm bùng phát căng thẳng ở miền Đông Ukraine, nơi lực lượng chính phủ chống phe ly khai đòi độc lập khỏi Kiev từ năm 2014.
Điện Kremlin nhiều lần cho hay đây chỉ là diễn tập quân sự, song ông Kuleba cho rằng mối đe dọa từ Nga là “có thật”.
“Khi những chú lính xanh (green man) xuất hiện ở Crimea năm 2014, Nga tuyên bố đây không phải là binh sĩ của họ và bán đảo này đã bị Nga chiếm đóng trái phép” – ông Kuleba nói.
Những chú lính xanh là thuật ngữ mà Ukraine sử dụng để nói về những quân nhân Nga chuyên nghiệp mặc trang phục chiến đấu của Nga nhưng không có phù hiệu nhận diện.
“Vì vậy, ít nhất hôm nay họ thừa nhận đó là họ, nhưng chỉ là họ đang tập trận. Tuy nhiên, ngay cả khi đó chỉ là một cuộc tập trận thì những gì họ đang tập luyện là bao vây Ukraine và các hoạt động tấn công chống lại Ukraine” – ông Kuleba nói.
Thành viên NATO
Giữa lúc căng thẳng, ông Kuleba cho biết ông sẽ thảo luận “một danh sách” hỗ trợ quân sự của Mỹ với ông Blinken khi nhân vật này tới Kiev.
Một phần trong danh sách này là Ukraine sẽ yêu cầu hệ thống phòng không và công nghệ chống bắn tỉa, theo ông Kuleba.
“Tôi muốn nói rõ rằng chúng tôi không chỉ là việc nhận những hệ thống này từ Mỹ và còn là mua chúng từ Mỹ. Chúng tôi muốn mối quan hệ đối tác này hoạt động theo cả hai cách. Phải có lợi cho cả hai bên” – ông Kuleba nói thêm.
Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba. Ảnh: UNIAN
Ông Kuleba cho hay ông muốn Ukraine được Mỹ coi như là “biên giới dân chủ phía đông” ở Trung Âu và khu vực Biển Đen và được hội nhập vào phương Tây, bao gồm cả Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Ngoại trưởng Kuleba tin rằng việc Ukraine gia nhập NATO sẽ chỉ là vấn đề thời gian.
“Con đường trở thành thành viên NATO đã hoàn toàn được thảo luận. Trở thành thành viên của NATO không đến trong một ngày. Chúng tôi có nhiều thời gian để giải quyết xung đột. Tuy nhiên chúng tôi phải có một lộ trình rõ ràng từng bước cho việc gia nhập NATO của chúng tôi. Và đây là nơi Mỹ có thể giúp chúng tôi” – ông Kuleba nói.
Phần ngoại giao đẹp đẽ
Đối với đề nghị gần đây của Tổng thống Mỹ Joe Biden về việc tổ chức họp thượng đỉnh với người đồng cấp Nga Putin, ông Kuleba bày tỏ lạc quan, gọi đây là một phần ngoại giao đẹp đẽ.
“Tôi hiểu có những người cảm thấy lo lắng (về cuộc họp thượng đỉnh) do thiếu thông tin, do các thuyết âm mưu, hay do nỗi sợ bị phản bội. Tuy nhiên, tôi nhìn nhận vấn đề từ góc độ khác – từ góc độ ngoại giao chuyên nghiệp, và tôi không nhận thấy có bất kỳ điều gì sẽ đi ngược lại lợi ích của Ukraine ít nhất là lại thời điểm này” – ông Kuleba nói thêm.
