Trả lời phỏng vấn của tờ The Nikkei ngày 16-8, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Taro Kono khẳng định trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường mở rộng ảnh hưởng ở châu Á, đã đến lúc Nhật Bản cần tăng cường hợp tác liên minh tình báo năm nước Ngũ Nhãn (Mỹ, Anh, Úc, Canada và New Zealand).
Quan chức này chia sẻ mục đích cuối cùng là mở rộng mạng lưới tình báo để dự phòng trước các mối đe doạ về an ninh và thúc đẩy trao đổi thông tin giữa năm nước thành viên và Nhật.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Taro Kano tham dự Hội nghị Bộ trưởng ASEAN - Nhật vào tháng 8-2017. Ảnh: AFP
"Là một Bộ trưởng Quốc phòng, tôi rất lo ngại về các động thái của Bắc Kinh ở Biển Đông và biển Hoa Đông. Nhiều ý kiến đã cảnh báo về việc Trung Quốc muốn thay đổi trật tự khu vực bằng vũ lực. Do đó, Nhật sẽ hưởng lợi nhiều khi hợp tác với Ngũ Nhãn" - ông Kono nói.
Ngoài ra, Bộ trưởng Taro Kono còn để ngỏ khả năng Nhật trở thành thành viên chính thức của liên minh tình báo trên.
"Nếu hai bên tiếp xúc và trao đổi nhiều thì có lẽ sẽ đến lúc nên đổi tên thành Lục Nhãn. Chúng tôi không cần phải tiến hành quy trình kết nạp gì cả, cứ đề nghị với họ thì họ cho vào thôi, đây không phải là một tổ chức quốc tế" - ông Kono cho biết.
Trên thực tế, nội bộ Ngũ Nhãn từ lâu gần đây mở rộng phạm vi và muốn kết nạp Nhật làm thành viên chính thức.
Đơn cử, tờ The Guardian hồi tháng 7 từng cho hay nhiều nghị sĩ Anh đã tỏ ý muốn chuyển đổi Ngũ Nhãn từ một liên minh tình báo thuần túy thành một liên minh kinh tế chiến lược, bao gồm Nhật.
“Ngũ Nhãn là cốt lõi của cấu trúc tình báo và quốc phòng của Anh trong hàng chục năm. Chúng ta cần quan tâm tới những đối tác chúng ta có thể tin tưởng để mở rộng nhóm. Nhật là một đối tác chiến lược quan trọng và chúng ta nên tìm mọi cơ hội để hợp tác chặt chẽ hơn” - Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Nghị viện Anh Tom Tugendhat nhận định.
Một thành viên Ngũ Nhãn khác có quan hệ hợp tác quốc phòng - an ninh khá chặt chẽ với Nhật là Úc do hai nước đều thuộc khu vực Ấn Độ Dương -Thái Bình Dương nên chia sẻ chung nhiều nhiều mối lo ngại ở lĩnh vực này.
Hiện lãnh đạo hai bên đang tiến hành đàm phán một thoả thuận hợp tác quốc phòng mới với tên gọi Thỏa thuận tiếp cận đối ứng (RAA), mở đường cho quân đội Nhật - Úc hoạt động trên lãnh thổ của nhau, theo hãng tin Kyodo News.
Tạp chí The Diplomat cũng cho hay Ngũ Nhãn hiện có quan hệ đối tác tình báo chiến lược là Pháp và Hàn Quốc. Trong trường hợp Nhật Bản vì một lý do nào đó không gia nhập chính thức thì đây có thể là một giải pháp thay thế. Tuy nhiên, điểm trừ là đối tác chiến lược vẫn bị hạn chế ở một số thông tin nhạy cảm chỉ lưu hành trong nội bộ nhóm.
