Tháng 9 năm ngoái, Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ từng yêu cầu Bộ Quốc phòng Mỹ lên các phương án quân sự đánh Iran, Wall Street Journal dẫn thông tin từ một số nguồn tin đương kim và cựu quan chức Mỹ.
Yêu cầu này đến sau khi xảy ra sự kiện các phiến quân thân Iran nã 3 quả pháo vào khu vực ngoại giao ở Baghdad (Iraq), nơi có trụ sở đại sứ quán Mỹ đầu tháng 9-2018. May mắn không ai bị thương trong sự việc này. Hai ngày sau đó lại có 3 quả tên lửa được bắn vào khu vực có lãnh sự quán Mỹ ở TP Basra nhưng cũng gây hậu quả nghiêm trọng.
Dù không ai bị thương nhưng những quả báo đã “dẫn đến một sự báo động bất thường ở Mỹ”, theo Wall Street Journal.
Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton – người lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ đã chủ trì nhiều cuộc họp bàn cách phản ứng, và rồi yêu cầu lên phương án quân sự đánh Iran được đưa ra.
Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton phát biểu tại Quỹ Di sản ở thủ đô Washington (Mỹ) ngày 13-12-2018. Ảnh: GETYY IMAGES
Nhiều người đã ngạc nhiên về chuyện chính phủ Trump cân nhắc có phản ứng quân sự với một vụ tấn công không gây thiệt hại về nhân mạng. Tuy nhiên thời điểm đó một số quan chức Mỹ đánh giá vụ tấn công này rất nghiêm trọng, theo Wall Steet Journal. Trong một cuộc họp Hội đồng An ninh Quốc gia, bà Mira Ricardel – lúc đó còn là Phó Cố vấn an ninh quốc gia đã đánh giá đây là “một hành động chiến tranh” và kêu gọi Mỹ có phản ứng tương ứng. Bà Ricardel bị sa thải khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia hồi tháng 11.
Ông Bolton nhậm chức Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ từ tháng 4-2018, được biết là người có quan điểm cứng rắn với Iran, từ lâu nay vẫn ủng hộ Mỹ phản ứng mạnh với Iran. Trước khi nhận chức vụ này ông Bolton vẫn hay nói về chuyện thay đổi thể chế ở Iran, từng có bài viết mang tựa đề “Để ngăn chặn bom Iran, hãy đánh bom Iran” trên New York Times năm 2015.
Theo các nguồn tin quan chức Mỹ, yêu cầu này của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ đã khiến các quan chức ở cả Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao lo ngại.
“Mọi người đã sốc. Trong đầu mọi người nghĩ đánh Iran là điều bất cẩn” – một quan chức nói với Wall Street Journal về sự việc này.
Theo Wall Street Journal, lúc đó Bộ Quốc phòng đã không thuận theo yêu cầu này và chưa rõ Tổng thống Mỹ Donald Trump có biết về yêu cầu này hay không.
Trao đổi với Reuters, Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết mình đã cung cấp cho tổng thống các phương án đối phó với nhiều loại đe dọa khác nhau đến từ Iran. Bộ Ngoại giao chưa bình luận về thông tin này.
Người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Garrett Marquis cho biết hội đồng đã thuận theo ý Bộ Quốc phòng, nhưng vẫn tiếp tục “cân nhắc mọi phương án” sau các cuộc tấn công.
