Một tháng sau ngày trưng cầu dân ý khả năng độc lập khỏi Iraq, Chính quyền Khu vực người Kurd (KRG) ngày 25-10 có bước nhượng bộ quan trọng chính phủ Iraq về chuyện này. Trước những phản ứng từ Iraq và các nước khu vực, vị thế quyền lực của KRG tại miền Bắc Iraq thay đổi nhanh khó ai ngờ dù kết quả trưng cầu có đến 92,7% người Kurd đồng ý độc lập.
Khu tự trị của người Kurd gồm ba tỉnh ở Bắc Iraq (Erbil, Duhok và Silemani). Ngoài lãnh thổ tự trị chính thức này, người Kurd còn kiểm soát thêm ba tỉnh Diyala, Ninawa và Kirkuk. Sẵn đà đánh IS, lực lượng người Kurd lấn sang tỉnh Kirkuk - địa phương nhiều dầu mỏ nhưng bị quân Iraq bỏ lại trước dòng thác khủng bố năm 2014.
Sau khi KRG trưng cầu độc lập, Thủ tướng Iraq Haidar Abadi đã chỉ đạo quân đội đưa quân tái chiếm tất cả khu vực người Kurd lấn chiếm ngoài ba tỉnh nằm trong khu tự trị, đồng thời kiểm soát mọi cửa ngõ sang Thổ Nhĩ Kỳ. Chính phủ Iraq đã thay đổi cán cân quyền lực tại miền Bắc nước này sau khi thực hiện một chiến dịch quân sự chiếm lại tỉnh Kirkuk tuần trước.
Quân đội Iraq tiến vào tỉnh Kirkuk sau khi đánh đuổi lực lượng dân quân người Kurd. Ảnh: CNN
Trong tuyên bố sáng 25-10, KRG nói không muốn tiếp tục cuộc chiến gây ra cảnh chết chóc giữa người Kurd với người Iraq. KRG đề xuất tạm ngưng xúc tiến chuyện đòi độc lập như một cách nhằm chấm dứt đối đầu quân sự với quân đội Iraq, giải quyết khủng hoảng với chính phủ trung ương ở Baghdad thông qua đối thoại.
“Giao tranh giữa hai bên sẽ không mang lại chiến thắng cho bất kỳ bên nào, chỉ mang lại thiệt hại lớn cho cả hai. Chúng tôi đưa ra đề xuất này đến chính phủ, người dân Iraq và công luận quốc tế: 1- Ngừng bắn ngay lập tức. KRG cho biết sẽ ngay lập tức thông báo ngừng bắn và ngừng mọi chiến dịch quân sự ở vùng tự trị người Kurd; 2- Bảo lưu kết quả trưng cầu; 3- Bắt đầu một cuộc đối thoại mở với chính quyền liên bang dựa trên Hiến pháp Iraq”.
