Theo tờ The Straits Times, hội nghị đặc biệt giữa Bộ trưởng Ngoại giao các nước Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc nhân kỷ niệm 30 năm quan hệ đối tác (1991 -2021) đã diễn ra tại TP Trùng Khánh vào chiều ngày 7-6.
Theo đó, cuộc khủng hoảng chính trị ở Myanmar là vấn đề được bàn thảo chủ yếu trong buổi hội nghị, với ít nhất ba trong số các ngoại trưởng tham gia bày tỏ lo ngại về tiến trình đem lại hòa bình cho quốc gia này.
Trong cuộc họp trực tiếp đầu tiên kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, ngoại trưởng các nước Singapore, Indonesia và Malaysia bày tỏ sự thất vọng khi Myanmar đã không tuân theo “sự đồng thuận năm điểm” mà ASEAN nhất trí đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 4.
Sự đồng thuận năm điểm về Myanmar mà các lãnh đạo ASEAN đưa ra trước đó bao gồm chấm dứt hành vi bạo lực, đối thoại mang tính xây dựng giữa tất cả các bên, một đặc phái viên ASEAN sẽ tạo điều kiện cho đối thoại, chấp nhận viện trợ, và chuyến thăm Myanmar của phái viên này.
Ngoại trưởng Myanmar do quân đội nước này bổ nhiệm - ông Wunna Maung Lwin cũng có mặt tại buổi hội nghị hôm 7-6, The Straits Times đưa tin.
Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan (bên phải) tại Hội nghị đặc biệt giữa Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN và Trung Quốc tại Trùng Khánh, ngày 7-6. Ảnh: THE STRAITS TIMES
Bên cạnh đó, ngoại trưởng các nước còn bàn bạc về căng thẳng ở Biển Đông và việc mở lại biên giới giữa các nước trong bối cảnh một số quốc gia Đông Nam Á đang phải đối phó với sự gia tăng trở lại của các ca nhiễm COVID-19.
Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan cho biết các ngoại trưởng nhấn mạnh sự hợp tác “rất hiệu quả” giữa ASEAN và Trung Quốc trong cuộc chiến chống lại dịch bệnh, đồng thời gửi lời cảm ơn đến chính quyền Bắc Kinh vì đã cung cấp các vật tư y tế và hỗ trợ quá trình tiêm chủng trong khu vực.
“Thực tế việc chúng tôi có thể giúp đỡ lẫn nhau vào thời điểm cần thiết đã tạo thêm niềm tin và là một dấu hiệu tốt cho tương lai” - ông Balakrishnan chia sẻ tại cuộc họp báo sau hội nghị.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Indonesia Retno Marsudi kêu gọi ASEAN và Trung Quốc tăng cường hợp tác về vấn đề phân phối vaccine ngừa COVID-19, đặc biệt khi hai loại vaccine do Trung Quốc sản xuất là Sinopharm và Sinovac đều đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phê duyệt sử dụng khẩn cấp.
“Ngoài vấn đề vaccine, quan hệ đối tác ASEAN-Trung Quốc trong việc xây dựng khả năng phục hồi sức khỏe trong khu vực cũng rất quan trọng” - bà Marsudi nhận định.
Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn dự Hội nghị đặc biệt giữa Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN và Trung Quốc tại Trùng Khánh, ngày 7-6. Ảnh: Bộ Ngoại giao
Về phía Trung Quốc, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị khẳng định nước này sẽ tiếp tục đẩy mạnh cung cấp vaccine cho các nước ASEAN, hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển, sản xuất và phân phối vắc xin.
Nói về vấn đề Biển Đông, ông Vương cho hay mặc dù các nước trong khu vực đôi khi có thể có xích mích, nhưng tất cả có thể “chuyển đổi mâu thuẫn thành hợp tác” vì hòa bình và ổn định khu vực thông qua con đường đối thoại.
“Chúng ta phải cùng nhau duy trì sự ổn định ở Biển Đông và tránh các hành động đơn phương có thể làm gia tăng xung đột” - ông Vương tuyên bố, đồng thời kêu gọi hoàn thành nhanh chóng một Bộ Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông.
Ông Vương cũng khẳng định lại cam kết cao của cả hai bên coi trọng và cùng nỗ lực thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược ASEAN và Trung Quốc ngày càng phát triển, trên cơ sở cùng có lợi, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng ở khu vực và thế giới.
