Ngày 11-7, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã tái khẳng định lập trường của Washington phản đối các yêu sách biển của Trung Quốc ở Biển Đông, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh chấm dứt các hành vi khiêu khích tại khu vực, theo thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Mỹ.
Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh Philippines ngày 12-6 kỷ niệm sáu năm phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực về Biển Đông, trong đó bác bỏ các yêu sách về quyền lịch sử của Bắc Kinh tại khu vực này.
 |
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken. Ảnh: REUTERS |
“Như tôi đã lưu ý trong bài phát biểu ngày 26-5, Mỹ cùng các đồng minh và đối tác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cam kết duy trì một hệ thống nơi hàng hóa, ý tưởng và con người lưu thông tự do trên đất liền, bầu trời, không gian mạng và biển cả” – thông cáo dẫn lời ông Blinken.
“Hệ thống này mang lại lợi ích cho tất cả quốc gia lớn nhỏ. Duy trì một Biển Đông tự do và rộng mở được luật pháp quốc tế điều chỉnh, như được phản ánh trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, là một phần của tầm nhìn chung này” – vị ngoại trưởng cho hay.
Theo thông cáo, ngày 12-7-2016, Tòa Trọng tài thường trực đã đưa ra phán quyết cuối cùng và có giá trị ràng buộc đối với Philippines và Trung Quốc.
“Trong phán quyết, Tòa kiên quyết bác bỏ các yêu sách hàng hải rộng lớn cảu Trung Quốc trên Biển Đông là không có cơ sở trong luật pháp quốc tế. Tòa cũng tuyên bố rằng Trung Quốc không có yêu sách hợp pháp đối với các khu vực được Tòa Trọng tài xác định là một phần của vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Philippines” – thông cáo nêu thêm.
Theo ông Blinken, Bộ Ngoại giao Mỹ trong năm nay đã công bố báo cáo số 150 về các Giới hạn trên biển, trong đó nghiên cứu các yêu sách hàng hải trên biển của Bắc Kinh và kết luận rằng các yêu sách này không phù hợp với luật pháp quốc tế.
“Mỹ tái khẳng định chính sách được đưa ra ngày 13-7-2020 liên quan các yêu sách hàng hải (của Trung Quốc) ở Biển Đông” – thông cáo dẫn lời ông Blinken nhấn mạnh.
Trước đó, ngày 13-7-2020, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố bác bỏ các yêu sách hàng hải của Trung Quốc ở hầu hết Biển Đông. Vào thời điểm đó, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo khẳng định các yêu sách hàng hải của Bắc Kinh ở Biển Đông là hoàn toàn "trái pháp luật".
“Chúng tôi cũng tái khẳng định rằng một cuộc tấn công vào các lực lượng vũ trang, tàu bè hoặc máy bay của Philippines ở Biển Đông sẽ kích hoạt các cam kết phòng thủ chung của Mỹ theo Điều IV của Hiệp ước Phòng thủ chung Mỹ-Philippines năm 1951” – thông cáo của Bộ Ngoại Mỹ hôm 11-7 nêu rõ.
“Một lần nữa chúng tôi kêu gọi Trung Quốc tuân thủ các nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và chấm dứt các hành vi khiêu khích. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với các đồng minh và đối tác, cũng như các thể chế khu vực như Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), để bảo vệ và duy trì trật tự dựa trên luật lệ” – thông cáo kết luận.
Yêu sách về quyền lịch sử của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò”, đã bị Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) bác bỏ vào năm 2016.
Trong tuyên bố, Tòa cho biết "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời Trung Quốc "không có quyền lịch sử" tại Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc đến nay luôn phủ nhận và không tuân thủ phán quyết.
