Ngày 14-6, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã tham gia phiên điều trần trước Ủy ban phân bổ ngân sách Hạ viện Mỹ. Tại phiên điều trần, ông Tillerson đã được hỏi làm cách nào Mỹ có thể tránh rơi vào “bẫy Thucydides”, một cụm từ thường được giới học giả dùng để mô tả hiểm họa tiềm tàng của một cuộc xung đột giữa một cường quốc thống trị với một cường quốc đang nổi.
“Chúng tôi đã nói với họ rằng 'các bạn đang tạo ra sự bất ổn ở khu vực Thái Bình Dương, mà sẽ đưa chúng ta đến xung đột, xin đừng làm điều đó'” – ông Tillerson nói.
Về việc Trung Quốc xây đảo nhân tạo trái phép và triển khai khí tài ra các đảo này, ông Tillerson nhận định các động thái này của Trung Quốc là một trong những vấn đề cấp thiết cần được giải quyết trong quan hệ Mỹ-Trung.
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson. Ảnh: GETTY
Vị ngoại trưởng Mỹ thừa nhận quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh đang đạt tới “điểm uốn” (ý nói điểm chuyển tiếp giữa hai thời kỳ là tranh chấp và ổn định) mà có khả năng dẫn tới chiến tranh nếu được giải quyết không đúng cách.
“Chúng ta không thể kiềm chế sự phát triển kinh tế của họ. Chúng ta phải chấp nhận sống chung với sự phát triển đó. Tuy nhiên, khi sự phát triển kinh tế của họ lan rộng hơn và bắt đầu đe dọa an ninh quốc gia của chúng ta, nó bắt đầu phá vỡ những điều kiện vốn cho phép chúng ta sống mà không có xung đột trong 50 năm qua” – ông Tillerson cảnh báo.
Theo Washington Examiner, một số nghị sĩ đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa hiện lo ngại Trung Quốc ngày càng có được ảnh hưởng đối với các đồng minh truyền thống của Mỹ, trong đó có các đồng minh ở khu vực Thái Bình Dương. Quyết định rút khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) của ông Trump cũng một phần thúc đẩy khuynh hướng này.
Đơn cử, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte từng tuyên bố muốn thoát Mỹ và ngày càng có các động thái muốn xích gần với Trung Quốc. Trong khi đó, Seoul đã quyết định tạm dừng triển khai các bộ phận còn lại của Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ tới Hàn Quốc. Bắc Kinh được cho là đã sử dụng một loạt biện pháp trả đũa kinh tế để gây áp lực Hàn Quốc liên quan tới vấn đề này.
Ông Tillerson nhấn mạnh Mỹ không thể cho phép Trung Quốc sử dụng thương mại như một công cụ gây sức ép các nước khác. “Chúng ta không thể cho phép Trung Quốc vũ khí hóa thương mại. Họ vẫn làm điều đó cho tới hiện giờ và thông điệp mà chúng ta muốn gửi tới họ là rằng 'bạn sẽ không thể mua chuộc bằng thương mại để thoát khỏi các vấn đề nan giả như Triều Tiên và biển Đông'”.
