Ngày 27-4 (giờ địa phương), bốn nghị sĩ Mỹ đã đệ trình dự luật có tiêu đề “Luật về sáng kiến an ninh hàng hải châu Á-Thái Bình Dương năm 2016”.
Các nghị sĩ gồm Cory Gardner, Chủ tịch Tiểu ban Đông Á (Ủy ban Đối ngoại Thượng viện); Ben Cardin, thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và thành viên Tiểu ban Đông Á; Robert Menendez, thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và Brian Schatz.
Trong bốn nghị sĩ có ba người thuộc đảng Dân chủ và ông Cory Gardner thuộc đảng Cộng hòa.
Theo trang web của nghị sĩ Cory Gardner, dự luật gồm các điểm chính:
• Cho phép bộ trưởng Ngoại giao cung cấp viện trợ tài chính quân sự nước ngoài, các hoạt động đào tạo giáo dục và quân sự quốc tế ở châu Á-Thái Bình Dương nhằm củng cố năng lực an ninh hàng hải.
• Cho phép phân bổ ngân sách cho Sáng kiến Tăng cường luật pháp về hàng hải của Bộ Ngoại giao.
• Cho phép bộ trưởng Quốc phòng cùng bộ trưởng Ngoại giao cung cấp viện trợ nhằm tăng cường an ninh hàng hải và nhận thức về lĩnh vực này cho các nước châu Á-Thái Bình Dương.
• Nâng cấp quy chế cung cấp quân sự cho Philippines bằng với mức các đồng minh thân cận nhất của Mỹ.
• Ưu tiên cho các đồng minh châu Á-Thái Bình Dương và các nước có biển trong ASEAN về chuyển giao hàng hóa quốc phòng.
• Yêu cầu chính phủ Mỹ báo cáo các kế hoạch về thực hiện tự do hàng hải, xây dựng năng lực an ninh hàng hải của các đối tác cùng với hoạt động của Trung Quốc ở biển Đông.
Ngày 27-4, trình bày trước Tiểu ban Ngân sách quốc phòng Thượng viện, Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter xác định năm đe dọa gồm Nga, Trung Quốc, Iran, Triều Tiên và khủng bố. Ảnh: BỘ QUỐC PHÒNG MỸ
Trong thông báo công bố dự luật mới, nghị sĩ Robert Menendez nêu: “Từ rất lâu Trung Quốc đã tiếp tục chính sách hung hăng và bành trướng. Mỹ đã giữ vai trò quan sát hay có khi phản đối nhưng chưa phải là chủ thể chính”.
Nghị sĩ Cory Gardner giải thích: “Hoạt động bồi đắp và quân sự hóa biển Đông đang diễn ra của Trung Quốc đã đe dọa ổn định khu vực và thách thức luật pháp quốc tế”.
Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cần phải cam kết cùng các đồng minh đấu tranh với các hoạt động của Bắc Kinh, đấu tranh vì luật pháp quốc tế và tự do hàng hải”.
Ông giải thích dự luật nêu trên là chặng đường quan trọng để bảo vệ lợi ích của Mỹ về kinh tế, ngoại giao và quân sự trong khu vực.
Tạp chí Foreign Policy dẫn lời một nghị sĩ Thượng viện (giấu tên) nhận định dự luật nêu trên nhằm thúc đẩy chính phủ Mỹ thể hiện quan điểm mạnh mẽ hơn đối với hành động của Trung Quốc ở biển Đông.
Trong khi đó, tại cuộc điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện hôm 27-4 có Thứ trưởng Ngoại giao Antony Blinken tham dự, các nghị sĩ đã nhận xét chính sách của chính phủ Mỹ về biển Đông là yếu ớt và không rõ ràng.
Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Bob Corker nhận xét: “Thực hiện tự do hàng hải mỗi quý một lần thì chẳng có gì ngoài ý nghĩa tượng trưng”. Ông đề nghị phải tuần tra mỗi tuần hay mỗi tháng. Ông nhận định Trung Quốc đã hành xử như đối thủ địa-chính trị của Mỹ.
| Phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện hôm 27-4, Thứ trưởng Ngoại giao Antony Blinken khẳng định những chiến dịch tự do hàng hải gần các đảo nhân tạo sẽ diễn ra thường xuyên hơn. Ông nhận định Trung Quốc đã làm các nước láng giềng xa lánh và có thể dẫn đến xung đột, bất ổn. Ông nhấn mạnh Trung Quốc sẽ bị cô lập nếu không thay đổi hành động và làm rõ các yêu sách ở biển Đông phù hợp với luật pháp quốc tế. ________________________________ Dự luật mới sẽ là lời đáp đối với thách thức triền miên của Trung Quốc về pháp quyền và quân sự hóa ở biển Đông… Thời điểm đã đến đối với Mỹ cùng các đối tác để thực hiện những biện pháp rõ ràng và cụ thể nhằm ủng hộ một trật tự dựa trên luật pháp ở châu Á-Thái Bình Dương. Nghị sĩ BEN CARDIN |
