Theo hãng tin Sputnik, trong cuộc thảo luận với Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton và Thủ tướng Israel Netanyahu ngày 25-6, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Nikolai Patrushev cho hay quân đội Nga có thông tin rằng máy bay không người lái (UAV) trinh sát của Mỹ, chiếc RQ-4 Global Hawk bị bắn Iran bắn rơi hôm 20-6, bị bắn rơi trong không phận của Iran.
Thông tin của Nga đồng nhất với tuyên bố trước đó của Iran rằng chiếc UAV của Mỹ đã xâm phạm không phận nước này gần eo biển Hormuz và khiến nước này phải hành động.
Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton (đứng), Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Nga Nikolai Patrushev (ngồi ngoài cùng bên phải), Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (ngồi giữa) tại cuộc họp hôm 25-6. Ảnh: REUTERS
Tư lệnh Không quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Tướng Hajizadeh tuyên bố việc nước này bắn hạ máy bay do thám Mỹ là để cảnh báo một máy bay quân sự khác chở 35 người của Mỹ bay bên cạnh chiếc UAV đó.
Ông Hajizadeh cho biết thêm quân đội Mỹ đã được cảnh báo hai lần về việc Iran sẽ tấn công chiếc máy bay nếu nó không chuyển hướng. Ông cũng khẳng định lệnh bắn hạ UAV chỉ được đưa ra sau khi máy bay này đã xâm nhập không phận Iran.
Tuy nhiên, Mỹ cho biết chiếc RQ-4 Global Hawk của hộ đang hoạt động trong không phận quốc tế vào thời điểm xảy ra sự cố.
Washington sau đó đã lên kế hoạch tấn công Iran để đáp trả vụ việc. Tuy nhiên, khi các máy bay và tàu chiến đã vào vị trí sẵn sàng khai hỏa thì Tổng thống Donald Trump rút lại quyết định trước 10 phút.
Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã “lên đạn và sẵn sàng thực hiện đòn không kích đáp trả tối qua” vào ba địa điểm khác nhau của Iran. Ông Trump cho hay sau khi kế hoạch tấn công đã sẵn sàng, ông đã hỏi bao nhiêu người sẽ chết và một viên tướng trả lời là 150 người. Do đó ông đã ra lệnh dừng lại.
Ngoài ra, ông Patrushev còn nhắc tới những cáo buộc của Mỹ rằng Iran đứng sau các vụ tấn công tàu dầu hồi tháng 5 và tháng 6 ở Vịnh Oman. Quan chức Nga nói rằng bằng chứng Mỹ đưa ra để buộc tội Iran có chất lượng kém và không chuyên nghiệp. Ông Patrushev lưu ý cuộc tấn công hay phá hoặc bằng thủy lôi sẽ không gây ra hư hại như vậy.
Một tàu bị bốc cháy trên biển ở Vịnh Oman ngày 13-6. Ảnh: AP
“Chúng ta cần điều tra để hiểu được điều gì đã thực sự xảy ra, thay vì đơn giản đổ tội cho một bên”, ông Patrushev nói.
Một số tàu dầu đã thiệt hại sau các vụ nổ hồi tháng 5 và tháng 6 ở Vịnh Oman, nhưng không tàu nào bị chìm hay gây ra sự cố tràn dầu. Trong khi nguyên nhân chính xác việc các tàu này gặp nạn chưa xác định, Mỹ nhanh chóng cáo buộc Iran tấn công các tàu này. Tehran phủ nhận, cho rằng đây là âm mưu nhằm đổ vấy cho Iran.
Bên cạnh đó, ông Patrushev cho rằng việc Mỹ xem Iran là mối đe dọa tại khu vực, xếp cùng danh sách với tổ chức khủng bố như IS là không thể chấp nhận được.
Về phần mình, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton đề cập quan hệ song phương Mỹ và Iran trong bài phát biểu.
“Tổng thống Mỹ đã mở cánh cửa đàm phán thực sự. Tất cả những gì Iran cần làm là đi qua cánh cửa đang mở đó”, ông Bolton nói.
Giới chức Iran hôm 25-6 có phản ứng mạnh sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump bổ sung các biện pháp trừng phạt chưa từng có nhằm vào Tehran sau vụ máy bay không người lái Mỹ bị bắn hạ.
Tổng thống Iran Hassan Rouhani nói rằng việc Mỹ áp lệnh trừng phạt với Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao, bao gồm Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif, đã chứng minh Washington đang "nói dối" về khả năng đàm phán.
Máy bay không người lái trinh sát RQ-4 Global Hawk của Mỹ. Ảnh: SPUTNIK
"Các ngài nói muốn tổ chức đàm phán với chúng tôi nhưng cùng lúc đó, các ngài tìm cách tẩy chay và trừng phạt Ngoại trưởng của chúng tôi. Rõ ràng các ngài đang nói dối", ông Rouhani nói trong cuộc họp với các bộ trưởng được truyền hình trực tiếp.
Quan hệ giữa Mỹ và Iran xấu đi sau khi Washington tháng 5-2018 đơn phương rút khỏi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), còn gọi là thỏa thuận hạt nhân Iran, ký năm 2015 và áp đặt trừng phạt lên các lĩnh vực năng lượng, ngân hàng của Iran.
Tổng thống Trump đã yêu cầu Tehran ký một thỏa thuận mới với Washington, trong đó sẽ đảm bảo tốt hơn việc nước này sẽ không đạt được vũ khí hạt nhân so với thỏa thuận trước đó. Tuy nhiên, Iran đã từ chối đàm phán.
