Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 26-12 thông báo hỗ trợ quân sự cho Chính phủ Hòa hợp Dân tộc (GNA) của Libya được quốc tế công nhận.
Phát biểu tại Ankara ngày 26-12, Tổng thống Erdogan cho hay vào ngày 7-1 tới ông sẽ trình một dự luật về triển khai quân tới Libya lên Quốc hội.
Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ ngồi trên xe bọc thép. Ảnh: REUTERS
“Vì có lời mời từ Libya bây giờ, chúng tôi sẽ chấp nhận. Chúng tôi sẽ trình bày đề xuất điều quân tới Libya ngay sau khi Quốc hội hoạt động trở lại ”, ông Erdogan nói trước các thành viên của Đảng Công lý và Phát triển (AK) của ông.
“Nếu suôn sẻ, chúng tôi sẽ thông qua dự luật tại Quốc hội vào ngày 8-9 tháng 1 và đó chính là phản hồi cho lời mời từ GNA đóng ở Tripoli” - ông Erdogan nói.
Theo Sputnik, GNA đã chính thức yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ viện trợ quân sự. Người đứng đầu Nhóm Tiếp xúc Nga về Libya Lev Dengov xác nhận GNA đã chính thức yêu cầu viện trợ quân sự “trên không, trên biển và trên bộ” từ Thổ Nhĩ Kỳ.
Tháng trước, Thổ Nhĩ Kỳ và các quan chức Libya do Thủ tướng Fayez al-Sarraj của GNA đã ký một biên bản ghi nhớ về hợp tác an ninh và quân sự.
Kể từ đó các bộ trưởng của GNA và các nhà lập pháp Thổ Nhĩ Kỳ đã thông qua thỏa thuận, song cần có một đề xuất riêng về điều quân.
Theo kênh Al Jazeera, Thổ Nhĩ Kỳ cần một yêu cầu chính thức về triển khai quân tới Libya từ chính quyền Tripoli trước khi một đề xuất như vậy được trình lên Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ.
“Thỏa thuận hợp tác quân sự và an ninh ký giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Libya tháng trước không yêu cầu triển khai quân. Đó là lý do ông Erdogan tìm kiếm yêu cầu chính thức từ GNA trước khi ông ấy có thể trình dự luật lên Quốc hội để phê duyệt” - kênh Al Jazeera cho biết.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan bắt tay với Thủ tướng Fayez al-Sarraj của GNA. Ảnh: AP
Thông báo trên đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Erdogan gặp người đồng cấp Tunisia Kais Saied trong một chuyến thăm bất ngờ tới thủ đô Tunis để thảo luận về những diễn biến ở nước láng giềng Libya.
Ông Erdogan nói với báo giới ở Tunis rằng hai nhà lãnh đạo đã thảo luận những phương án thiết lập lệnh ngừng bắn và đưa những bên tham chiến trở lại bàn đàm phán.
Ông Erdogan tái khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng điều quân ủng hộ GNA, nói rằng Ankara sẽ làm như vậy nếu có yêu cầu từ chính quyền Libya.
Lên tiếng về tuyên bố của phía Thổ Nhĩ Kỳ, theo hãng tin Sputnik, Nga lên án bất kỳ sự can thiệp nào vào các vấn đề nội bộ của Libya từ một lực lượng bên ngoài, song hoan nghênh những nỗ lực giúp giải quyết khủng hoảng ở quốc gia Bắc Phi này, Thư ký báo chí của Tổng thống Nga Dmitry Peskov nói ngày 26-12.
“Chúng tôi nhiều lần khẳng định lập trường của Nga về khủng hoảng Libya. Moscow đang tìm kiếm một giải pháp kịp thời cho cuộc xung đột và chấm dứt cảnh đổ máu ở quốc gia này” - ông Peskov nhấn mạnh.
Libya chìm trong nội chiến kể từ năm 2011 sau khi nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi bị sát hại trong chiến dịch quân sự do NATO phát động.
Libya chia thành hai chính quyền đối lập ở miền Đông và phía Tây kể từ năm 2014. GNA hiện kiểm soát thủ đô Tripoli, nằm ở tây bắc Libya, còn Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do Nguyên soái Khalifa Haftar chỉ huy đóng ở miền Đông Libya.
Một tay súng chống chính phủ Libya ở miền Đông Libya. Ảnh: AP
Từ đầu tháng 4, ông Haftar phát động chiến dịch quân sự đánh GNA mà ông cáo buộc là chứa chấp “những phần tử khủng bố”.
Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar ủng hộ GNA, trong khi Nga, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Ai Cập và Pháp ủng hộ lực lượng ông Haftar.
Nga tháng trước phủ nhận các báo cáo đăng trên tờ The New York Times rằng Nga đã điều lính đánh thuê tới chiến đấu cho phe ông Haftar, đồng thời Liên Hiệp Quốc cũng cáo buộc lực lượng LNA chiêu mộ binh sĩ từ Sudan.
Theo kênh Al Jazeera, việc Thổ Nhĩ Kỳ triển khai quân tới Libya có thể giúp bảo vệ thủ đô Tripoli trước cuộc tấn công quân sự của lực lượng ông Haftar.
“Nhiều chỉ huy quân sự của GNA nói rằng lực lượng ông Hafar gần đây giành được một số thắng lợi, kiểm soát các vị trí chiến lược ở phía Nam Tripoli, trong đó có các khu quân sự”, PV Abdelwahed của Al Jazeera đưa tin.
“Các lực lượng quân sự cũng lo ngại việc Nga hỗ trợ cho lực lượng ông Haftar. Binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya hoàn toàn có thể tạo ra thay đổi” - PV Abdelwahed nói tiếp.
Liên quan tới những lực lượng ủng hộ ông Haftar, ông Erdogan ngày 26-12 nói: “Họ đang giúp một lãnh chúa. Chúng tôi đang phản hồi một lời mời từ chính quyền Libya hợp pháp… Đó là sự khác biệt của chúng tôi”.
