Một số công ty nhà nước Trung Quốc có thể hứng lệnh trừng phạt của Mỹ vì có vai trò trong việc mở rộng sự hiện diện trái phép của Bắc Kinh ở Biển Đông, theo báo South China Morning Post (SCMP).
Ông David Stilwell, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương tuần này cáo buộc Trung Quốc sử dụng các công ty nhà nước bắt nạt các nước láng giềng trong khu vực nhằm đảm bảo trữ lượng dầu mỏ và khoáng sản.
Giàn khoan Haiyang Shiyou 981 của Trung Quốc. Ảnh: Jin Liangkuai/AP
Ông Stilwell còn ám chỉ Mỹ có thể đáp trả bằng cách áp lệnh trừng phạt vào các quan chức và doanh nghiệp có liên quan.
Trong bài phát biểu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) hôm 14-7, ông Stilwell nêu tên công ty Xây dựng truyền thông Trung Quốc (CCCC) đã giúp Bắc Kinh phát triển nhiều đảo nhân tạo trái phép ở Biển Đông.
Tập đoàn Dầu khí Hải Dương Trung Quốc (CNOOC) – đơn vị đã đặt một giàn khoan lớn ở Biển Đông cũng được nêu tên trong bài phát biểu của ông Stilwell.
Ông Stilwell không tiết lộ lệnh trừng phạt của Mỹ là gì.
Trước đó, thượng nghị sĩ Marco Rubio đã thúc giục trừng phạt một số công ty nhà nước Trung Quốc, trong đó có CNOOC, CCCC cùng các công ty con của hai tập đoàn này. Ông Rubio yêu cầu chính phủ Mỹ phong tỏa tài sản của những công ty này tại Mỹ, cấm các quan chức của những công ty này làm ăn với Mỹ.
Ông Stilwell đưa ra bình luận trên sau khi Washington chính thức tuyên bố các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh đối với “đường chín đoạn” ở Biển Đông là hoàn toàn trái phép.
Giới quan sát nhận định rằng bất kỳ lệnh trừng phạt nào đều sẽ phụ thuộc vào việc Mỹ và các nước Đông Nam Á xác định như thế nào về các hành động của Trung Quốc.
“Thỏa thuận giữa Mỹ và các quốc gia Đông Nam Á về việc khi nào và nơi nào Trung Quốc có thể bị xem là đang hành động trái phép… tạo cơ sở cho các cuộc đàm phán hoặc hành động pháp lý của các quốc gia liên quan” – ông Jay Batongbacal, Giáo sư về các vấn đề hàng hải quốc tế tại ĐH Philippines cho hay.
Bắc Kinh hứng chỉ trích rộng rãi vì các hoạt động xây dựng đảo nhân tạo và quân sự hóa trái phép ở Biển Đông. Các công ty nhà nước Trung Quốc đã tham gia sâu vào những hoạt động trái phép này của Trung Quốc.
Những hình ảnh vệ tinh do tạp chí quốc phòng IHS Jane’s phân tích cho thấy công ty nạo vét Thiên Tân – công ty con của CCCC đóng vai trò trong việc cải tạo trái phép các rạn san hô ở Biển Đông, trong đó có Đá Vành Khăn, Đá Chữ Thập thành những đảo lớn hơn để bố trí bãi đáp và cơ sở quân sự trái phép.
