Hãng tin Bloomberg tối 10-7 dẫn hai nguồn tin tiết lộ chính quyền của Tổng thống Donald Trump có kế hoạch đưa ra một tuyên bố liên quan đến tình hình căng thẳng ở Biển Đông vào tuần tới.
Chính phủ Mỹ đã bày tỏ lo ngại về việc Trung Quốc mới đây tiến hành tập tại quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Một trong hai nguồn tin giấu tên nói với Bloomberg rằng Bộ Quốc phòng Mỹ tuần qua đã gọi cuôc tập trận của Trung Quốc tại Hoàng Sa, diễn ra từ ngày 1 đến 5-7, là “bất hợp pháp”, và Washington dự định công bố "lập trường chính thức" của mình vào tuần tới.
Một phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ chưa đưa ra phản ứng gì về thông tin của Bloomberg.
Tàu chiến Trung Quốc trong một cuộc tập trận trên Biển Đông. Ảnh: NEWSWEEK/PLA
Hôm 4-7, hai nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ USS Ronald Reagan và USS Nimitz đã đến Biển Đông và tiến hành cuộc diễn tập chung quy mô lớn tại vùng biển quan trọng này.
Cuộc diễn tập của Mỹ diễn ra tiếp sau một loạt động thái gây căng thẳng của Trung Quốc trong khu vực. Đáng chú ý là vụ Trung Quốc hồi tháng 4 đã lập cái gọi là “quận Tây Sa” và “quận Nam Sa” để quản lý quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
Gần đây, tàu khảo sát Hải Dương 4 của Trung Quốc hoạt động đi vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Trước đó, nhóm tàu khảo sát địa chất Hải Dương 8 của Trung Quốc liên tục nhiều lần xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đặc biệt là ở khu vực Bãi Tư Chính, sau đó bám sát tàu khoan của phía Malaysia.
Vào ngày 8-7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã chỉ trích mạnh mẽ Trung Quốc, khẳng định hành vi của Bắc Kinh trong những cuộc tranh chấp lãnh thổ với các nước là không thể chấp nhận được, và rằng thế giới không nên cho phép cách hành xử này tiếp diễn.
“Từ dãy núi Himalaya đến vùng biển thuộc vùng đặc quyền của Việt Nam, đến quần đảo Senkaku, và xa hơn nữa, Bắc Kinh có một mô hình kích động tranh chấp lãnh thổ. Thế giới không nên cho phép sự bắt nạt này diễn ra, cũng như không cho phép nó tiếp tục” – hãng tin Kyodo News dẫn lời ông Pompeo nói trong một cuộc họp báo tại Bộ Ngoại giao Mỹ.
Trước đó vào tháng 6, Ngoại trưởng Mỹ đã khuyến cáo Trung Quốc không đối xử Biển Đông như là "đế chế hàng hải" của mình.
