Ngày 12-5 (giờ địa phương), tướng tổng tham mưu trưởng Phùng Phong Huy, ủy viên Quân ủy trung ương Trung Quốc, đã phát biểu như trên qua cầu truyền hình với tướng bốn sao Joseph Dunford (ảnh), Chủ tịch Hội đồng Tham mưu liên quân Mỹ.
Tân Hoa xã đưa tin tướng Phùng Phong Huy cho rằng “Trung Quốc đánh giá tự do hàng hải còn hơn bất kỳ nước nào trên thế giới” và khẳng định Bắc Kinh không gây ra căng thẳng hiện nay ở biển Đông. Ông đề nghị hải quân hai nước phải tránh những hành động có thể làm phương hại đến quan hệ hai nước và hai quân đội, quân đội hai nước cũng phải cải thiện thông tin liên lạc và hợp tác để quản lý nguy cơ.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu liên quân Joseph Dunford đáp lời rằng Mỹ sẵn sàng làm việc với Trung Quốc về tăng cường trao đổi thông tin. Ông nói hai bên cần thiết lập một cơ chế kiểm soát nguy cơ để bảo đảm ổn định trong khu vực tranh chấp trên biển Đông.
Cuộc điện đàm được thực hiện sau sự kiện Trung Quốc điều máy bay tiêm kích trong khi tàu khu trục Mỹ USS William P. Lawrence (DDG 110) đang tiến hành tự do hàng hải trong 12 hải lý quanh đá Chữ Thập hôm 10-3.
Trong khi đó, tại cuộc họp báo ngày 12-5, người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest tuyên bố tiến hành tự do hàng hải trên biển Đông không phải là hành động khiêu khích, hoạt động tự do hàng hải của tàu USS William P. Lawrence là công tác tương đối thường xuyên và đây chỉ là hành động nhằm chứng tỏ nguyên tắc Mỹ bay qua, hoạt động và đi tàu đến bất kỳ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép.
Ông tiếp tục khẳng định cộng đồng quốc tế và nhất là các nước trong khu vực đều phản đối hành động của Trung Quốc ở biển Đông. Ông nói: “Quan tâm của chúng tôi chủ yếu là cần thiết các bên có liên quan đến tranh chấp phải giải quyết tranh chấp bằng ngoại giao. Và chắc chắn chúng tôi không muốn nhìn thấy căng thẳng gia tăng do nguy cơ có thể dẫn đến cho thương mại mở rộng tại khu vực”.
Đối với Úc, người phát ngôn Josh Earnest khẳng định Úc là một trong những đồng minh thân cận nhất với Mỹ và Mỹ để cho Úc bày tỏ quan tâm nếu cảm thấy căng thẳng ở biển Đông có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia của Úc. Ông ghi nhận Mỹ vẫn có thể tiếp tục trao đổi với Trung Quốc về nhiều vấn đề hai bên cùng nhất trí liên quan đến CHDCND Triều Tiên và Iran.
