Mỹ “lo ngại sâu sắc” chuyện Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ví mình như Hitler, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter nói trong cuộc họp báo sau cuộc hội đàm với các bộ trưởng quốc phòng ASEAN tại Hawaii ngày 30-9.
Trong một phát ngôn gây sốc nữa của mình ngày 30-9, ông Duterte so sánh mình như Hitler và cuộc truy quét tội phạm ma túy của ông như cuộc tàn sát người Do Thái thời Hitler.
“Tôi sẽ không ngần ngại làm thịt chúng. Nếu Đức có Hitler thì Philippines cũng có. Quý vị cũng biết những kẻ gọi là nạn nhân đó là ai rồi. Tôi muốn giết sạch bọn tội phạm đó, giải quyết vấn nạn của đất nước và cứu lấy thế hệ sau này khỏi địa ngục” - ông Duterte nói trong cuộc họp báo tại Davao (miền Nam Philippines).
Ông Carter cho biết phát ngôn của ông Duterte không được bàn đến trong cuộc hội đàm.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter (bàn đầu bên phải) tại cuộc hội đàm với các bộ trưởng quốc phòng ASEAN ngày 30-9 tại Hawaii. Ảnh: US AIR FORCE
Dù bày tỏ lo ngại về phát ngôn gây sốc của ông Duterte nhưng ông Carter cũng khẳng định quan hệ hợp tác giữa Mỹ và Philippines sẽ không bị ảnh hưởng. Ông cũng cho biết bên lề hội đàm, ông và người đồng cấp Philippines đã có cuộc nói chuyện rất tích cực về liên minh quân sự hai bên.
Trước đó cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner cũng cho rằng phát ngôn của ông Duterte rất đáng lo ngại.
“Quan hệ Mỹ-Philippines dựa trên sự tin tưởng của cả hai bên về nhân quyền và phẩm giá con người. Những phát ngôn của Tổng thống Duterte đã đi xa truyền thống này.”
“Lời nói hoàn toàn có thể gây ra chuyện, đặc biệt khi nó xuất phát từ lãnh đạo của đất nước có chủ quyền” - theo ông Toner.
Dù thế khi được hỏi liệu những lời phát ngôn gây sốc này của ông Duterte có ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ hai bên hay không, ông Toner cho biết Mỹ vẫn sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ, hiệu quả và xây dựng với Philippines trên nhiều lĩnh vực.
Tuy nhiên, có vẻ như bên quyết định tính bền vững của quan hệ Mỹ-Philippines hiện không phải là Mỹ khi ông Duterte liên tục có nhiều phát ngôn tỏ ý muốn độc lập hơn với Mỹ, muốn giáng cấp liên minh quân sự với Mỹ.
Hai ngày trước, ông Duterte vừa nói cuộc tập trận hải quân chung tháng tới sẽ là cuộc tập trận chung cuối cùng giữa hai nước.
Trước đó nữa, ông Duterte cảnh cáo Mỹ phải rút hết lính đặc nhiệm khỏi vùng Mindanao (miền Nam Philippines).
Trong khi đó ngày 29-9, ông Carter vẫn một mực khẳng định quan hệ Mỹ-Philippines “được bọc sắt”, không gì phá vỡ.
