Ngày 27-9, trang web Bộ Ngoại giao Mỹ đưa tuyên bố của người phát ngôn Morgan Ortagus lên án “những lời hứa trống rỗng của Trung Quốc ở Biển Đông”.
Theo người phát ngôn Ortagus, năm năm trước vào ngày 25-9-2015, ông Tập Cận Bình đứng trước Vườn Hồng ở Nhà Trắng và nói “Trung Quốc không có ý định theo đuổi quân sự hóa” ở Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam – PV) và các tiền đồn của Trung Quốc sẽ không “nhắm tới hay ảnh hưởng tới bất kỳ nước nào”.
Tuy nhiên thay vào đó Trung Quốc đã theo đuổi quân sự hóa các tiền đồn ở khu vực tranh chấp một cách bất cẩn và hiếu chiến, theo người phát ngôn Ortagus. Trung Quốc đã triển khai nhiều tên lửa hành trình chống tàu, mở rộng radar quân sự và tăng năng lực phát tín hiệu tình báo, xây dựng hàng chục nhà chứa máy bay, xây dựng nhiều đường băng có khả năng tiếp nhận các máy bay chiến đấu.
Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam bị Trung Quốc chiếm đóng và cải tạo trái phép thành đảo nhân tạo. Ảnh do một máy bay do thám của Mỹ chụp ngày 10-8 và được CNN đưa lại.
Trung Quốc đã sử dụng các tiền đồn quân sự trên vùng Biển Đông tranh chấp như những phương tiện để bắt nạt các nước và để hỗ trợ cho sự kiểm soát của mình ở các vùng biển mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền không theo luật pháp quốc tế.
Các tiền đồn này được xem như các bãi đáp cho hàng trăm tàu dân quân hàng hải và tàu hải cảnh Trung Quốc vốn thường xuyên quấy rối tàu dân sự và cản trở các hoạt động thi hành luật pháp hợp pháp, cản trở hoạt động đánh bắt cá ngoài khơi và phát triển hydrocarbon (dầu mỏ) của các nước láng giềng.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Trung Quốc không tôn trọng lời nói hay cam kết của chính mình. “Trong vài tháng gần đây, chúng ta đã thấy một số lượng chưa có tiền lệ các nước chính thức bày tỏ sự phản đối của mình với các tuyên bố hàng hải bất hợp pháp của Trung Quốc ở Biển Đông lên Liên Hợp Quốc” – theo người phát ngôn Ortagus.
“Chúng tôi đề nghị cộng đồng quốc tế tiếp tục tăng cường sự phản đối với cách hành xử nguy hiểm và không thể chấp nhận này, và làm rõ với Trung Quốc rằng chúng ta sẽ bắt họ chịu trách nhiệm” – người phát ngôn Ortagus kêu gọi.
“Mỹ sẽ tiếp tục sát cánh với các đồng minh và đối tác Đông Nam Á chống lại các nỗ lực bắt nạt của Trung Quốc nhằm chiếm ưu thế ở Biển Đông” – người phát ngôn Ortagus tuyên bố.
