Mỹ không dám đánh bom vị trí này bởi lo ngại khi đập vỡ sẽ gây ra một trận “đại hồng thủy”.
Wall Street Journal ngày 20-1 dẫn nguồn tin Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết gần đây phiến quân IS đã chặn bớt dòng chảy ở đập Tabqa, ngăn người dân ở tỉnh Anbar của Iraq tiếp cận nguồn nước.
Đập Tabqa, đập thủy điện lớn nhất của Syria, nằm cách Raqqa - thành trì của IS ở Syria chỉ khoảng 40 km về phía Tây và bị IS kiểm soát từ năm 2013.
Đập được xây dựng với sự hỗ trợ của Nga vào những năm 1970 nhằm kiểm soát dòng chảy của sông Euphrates vào khu vực Đông Nam Syria và phía Bắc Iraq. Đập cao 60 m, dài gần 5 km.
Đập Tabqa của Syria hiện đang bị IS kiểm soát (Ảnh: Getty Images)
Đập được bao quanh bởi các trạm kiểm soát được phiến quân canh phòng rất nghiêm ngặt, cấm những người “không phận sự” ra vào, một nhà hoạt động chống IS ở Syria cho biết.
Nhà hoạt động này cũng nói thêm rằng chúng giữ các tù binh quan trọng ở đây, đặc biệt là những tù binh mà chúng muốn giấu giếm Mỹ và các chính phủ khác bởi chúng cho rằng các cơ quan tình báo nước ngoài khó lòng thu thập được thông tin về tù binh bị giam trong đập.
Giới chức Mỹ đã biết về hoạt động của IS ở con đập này và tỏ ra quan ngại về việc IS sử dụng đập làm căn cứ, nguồn thạo tin cho biết. Một số chuyên gia Trung Đông và quan chức Mỹ cho rằng IS sẵn sàng cho nổ tung con đập nếu quyền lực của chúng bị đe dọa.
Wall Street Journal dẫn lời ông Ariel Ahram, phó giáo sư ĐH Công nghệ Virginia và là người từng tới thăm các đập ở Trung Đông phục vụ nghiên cứu, cho biết nếu đập này vỡ, nó sẽ nhấn chìm cả một vùng rộng lớn của Iraq, đồng thời toàn bộ khu vực miền Đông Syria sẽ không có điện.
“Đó sẽ là một thảm họa sinh thái cho Iraq và thảm họa nhân đạo đối với Syria” - ông Ariel nói.
IS từ lâu đã dùng thủ đoạn giam giữ tù binh quan trọng ở những nơi mà chúng cho rằng có thể hạn chế tối đa việc bị liên quân không kích, trong đó có các con đập.
Một quan chức Mỹ nói rằng IS đã bố trí các thủ lĩnh cấp cao của tổ chức trú ẩn trong con đập Mosul trên sông Tigris của Iraq trước khi lực lượng Iraq và lực lượng người Kurd giành lại quyền kiểm soát khỏi tay IS hồi tháng 8-2014.
Máy bay Mỹ đã thả hàng chục quả bom để giúp lực lượng Iraq tái chiếm con đập này nhưng cuối cùng chiến dịch giải phóng con đập phải do lực lượng mặt đất thực hiện để hạn chế thiệt hại cho con đập.
Ngoài đập Tabqa, hơn một năm qua, IS luôn tìm cách để chiếm đập Haditha trên sông Euphrates, miền Tây Iraq. Nhưng đập này đã được các chiến đấu cơ và lực lượng an ninh của Iraq bảo vệ rất kỹ lưỡng.
Giới chức Mỹ thừa nhận rằng việc giành lại đập Tabqa từ IS sẽ khó khăn, thách thức hơn nhiều so với việc giành lại đập ở TP Mosul của Iraq hay việc bảo vệ đập Haditha, nguyên nhân phần lớn là do không có lực lượng liên minh dưới mặt đất để thực hiện hoạt động tái chiếm.
Mỹ và các đồng minh đã tiến hành hàng ngàn cuộc không kích ở Syria và Iraq, tấn công các căn cứ của IS trong vòng hai năm qua.
Tuy nhiên, họ thận trọng tránh các địa điểm mà họ cho rằng sẽ gây ra thiệt hại lớn ngược trở lại. Giới chuyên gia cho rằng đánh bom một con đập sẽ khiến nước xả ồ ạt, làm hàng vạn người thiệt mạng.
