Cuối ngày 6-8, báo The Star (Malaysia) đưa tin các bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã nhất trí tuyên bố chung của hội nghị bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 48 tại Kuala Lumpur (Malaysia).
Theo trang tin Rappler (Philippines), tuyên bố chung khẳng định hoạt động cải tạo đất trên biển Đông đã làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Tuyên bố chung nhận định hội nghị nhận thức mối quan tâm sâu sắc của một số bộ trưởng về hoạt động cải tạo đất trên biển Đông đã bào mòn niềm tin, làm gia tăng căng thẳng và có thể gây phương hại đến hòa bình, an ninh và ổn định trên biển Đông.
Trước đó, báo The Straits Times (Singapore) đưa tin sáng 6-8, Bộ trưởng Ngoại giao Singapore K. Shanmugam thông báo với báo chí: “Tuyên bố chung đúng ra đã xong hôm qua. Đến giờ vẫn chưa hoàn tất. Có nhiều khó khăn. Các đoạn liên quan đến Nam Hải (biển Đông) là nguyên nhân của vấn đề”.
AFP dẫn nguồn từ các nhà ngoại giao tham dự hội nghị bộ trưởng Ngoại giao ASEAN ở Malaysia cho biết Philippines và Việt Nam đã sử dụng từ ngữ mạnh mẽ bác bỏ hoạt động cải tạo đất của Trung Quốc ở biển Đông.
Hội nghị bộ trưởng Ngoại giao cấp cao Đông Á tại Malaysia ngày 6-8. Ảnh: AP
Tuy nhiên, một số đồng minh truyền thống của Bắc Kinh trong ASEAN đã đưa ra quan điểm khác.
AFP ghi nhận tình trạng chậm công bố tuyên bố chung xảy ra tương tự hội nghị bộ trưởng Ngoại giao ASEAN vào tháng 7-2012 ở Campuchia.
Theo Reuters, dự thảo tuyên bố chung ban đầu xác định ASEAN quan tâm đến diễn biến trên biển Đông và nhấn mạnh không được sử dụng đe dọa hay vũ lực.
Dự thảo cũng bày tỏ quan tâm về nhịp độ đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông.
Báo Inquirer (Philippines) ngày 6-8 đưa tin hôm 4-8, phát biểu tại hội nghị bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario khẳng định Philippines xem Trung Quốc là mối đe dọa từ bên ngoài.
Ông lặp lại đề nghị của Philippines về thiết lập cơ chế hợp tác và phối hợp giữa các lực lượng cảnh sát biển và các đơn vị thực thi luật pháp trên biển của các nước ASEAN để duy trì hòa bình, bảo đảm an ninh hàng hải và bảo vệ môi trường trên biển Đông.
Ông nói: “Các đối tác bên ngoài của chúng ta phải mở rộng hỗ trợ và hợp tác thích đáng để duy trì một khu vực hòa bình, ổn định và thịnh vượng”.
Trong khi đó, Tân Hoa xã đưa trong cuộc họp báo tại Kuala Lumpur hôm 5-8, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã đề nghị ba sáng kiến:
- Các nước ven biển Đông cam kết áp dụng Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông một cách toàn diện, cụ thể và hoàn toàn, tăng cường tham vấn về thiết lập Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông và tích cực thảo luận các biện pháp dự phòng về quản lý và kiểm soát nguy cơ hàng hải.
- Các nước ngoài khu vực cam kết ủng hộ các nỗ lực nêu trên của các nước trong khu vực và không hành động theo cách có thể gây căng thẳng hoặc phức tạp đối với tình hình khu vực.
- Các nước cam kết thực hiện và bảo vệ quyền tự do hàng hải và bay qua ở biển Đông phù hợp với luật pháp quốc tế.
| Ngày 6-8 đã diễn ra hội nghị bộ trưởng Ngoại giao ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc), hội nghị bộ trưởng Ngoại giao cấp cao Đông Á, hội nghị bộ trưởng Ngoại giao Diễn đàn khu vực ASEAN. Đài Tiếng nói Việt Nam đưa tin trong các hội nghị, các bộ trưởng cho rằng tình hìnhtiếp tục diễn biến phức tạp ở nhiều khu vực, nhất là sự nổi lên của Nhà nước Hồi giáo và chủ nghĩa khủng bố cực đoan, tranh chấp chủ quyền lãnh thổ và biển đảo, chạy đua vũ trang; do đó đòi hỏi cộng đồng quốc tế phải hợp tác chặt chẽ để duy trì hòa bình, ổn định và phát triển. _______________________________ Họ (Trung Quốc) không nói sẽ ngừng xây dựng mà cũng không nói sẽ ngừng cải tạo đất trong tương lai. (AFP dẫn lời một nhà ngoại giao có tham dự hội nghị ở Malaysia) Mỹ sẽ không khoan dung cho các nỗ lực kiểm soát các tuyến hàng hải và hàng không trên biển Đông. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ JOHN KERRY phát biểu ngày 6-8 |
