Tối 6-4 (giờ địa phương), hai tàu chiến của hải quân Mỹ đã bắn tổng cộng 59 tên lửa hành trình Tomahawk nhằm vào một căn cứ không quân của quân đội Syria. Động thái này được xem là để trả đũa vụ tấn công hóa học mà Mỹ cáo buộc quân đội của chính quyền ông Assad đứng sau hồi đầu tuần này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng động thái tấn công tên lửa vào lãnh thổ Syria nhằm bảo vệ “lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi của Mỹ”. Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi cuộc tấn công là “hành động gây hấn chống lại một quốc gia có chủ quyền, vi phạm luật pháp quốc tế”.
Sau sự việc, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu đã lên tiếng kêu gọi ông Assad từ chức ngay lập tức và một chính phủ quá độ cần được thiết lập tại Syria.
“Cần lật đổ chính quyền ông Assad càng sớm càng tốt. Nếu ông ấy từ chối từ chức, không có chính phủ quá độ hay nếu ông ấy tiếp tục gây ra tội ác nhân đạo thì các động thái cần thiết để lật đổ ông ấy phải được thực hiện”.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu. Ảnh: AFP
Ông Cavusoglu xác nhận liên minh chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Syria đã được thông báo trước về cuộc tấn công và ông cũng đã liên lạc qua điện thoại với các đối tác Pháp và Đức. Theo ông, các vùng dân sự an toàn tại Syria vào thời điểm này là quan trọng hơn cả.
Người phát ngôn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Ibrahim Kalin cũng kêu gọi các vùng an toàn và vùng cấm bay cần phải được thiết lập tại Syria ngay lập tức.
Trong khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Francois Holland đã đổ lỗi cho Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Hai lãnh đạo Đức và Pháp nói rằng chính tội ác của ông Assad đã gây ra phản ứng như vậy từ Mỹ.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai ý định lật đổ ông Assad. Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson ngày 6-4 cũng nói rằng Mỹ sẽ dẫn đầu nỗ lực quốc tế để lật đổ chính quyền ông Assad. “Rõ ràng với tất cả hành động mà ông Assad đã làm, ông ấy không còn vai trò gì nữa để mà lãnh đạo người dân Syria” – ông Tillerson nói.
Mỹ và hàng loạt nước phương Tây cáo buộc chính quyền ông Assad đã sử dụng vũ khí hóa học nhằm vào dân thường ở tỉnh Idlib trong một cuộc không kích hôm 4-4, khiến đến 86 người chết (gồm 26 trẻ em) và hơn 200 người bị thương. Lầu Năm Góc tuyên bố căn cứ không quân mà Mỹ nhắm tên lửa tấn công tối 6-4 chính là nơi đã được sử dụng để tiến hành vụ tấn công hóa học trên.
