Hãng tin ABC News ngày 16-3 cho hay hàng trăm cuộn phim ghi lại những cuộc thử nghiệm bom hạt nhân bí mật của Mỹ trong thời kỳ Chiến tranh lạnh đã được Mỹ giải mật và công bố sau 65 năm được cất giữ trong những kho lưu trữ an ninh nghiêm ngặt. Theo Business Insider, có 750 thước phim đã được công bố hôm 14-3.
Từ năm 1945 đến 1962, Mỹ đã cho nổ hơn 210 quả bom hạt nhân. Tại mỗi vụ thử, Mỹ đã lắp các camera để quay lại với tốc độ 2.400 khung hình/giây. Trong nhiều thập niên qua, khoảng 10.000 thước phim dạng này đã được cất giữ nghiêm ngặt.
Vụ thử nghiệm mang mật danh Nutmeg 51538. (Video: YOUTUBE)
Một nhóm nhà khoa học đến từ Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore (LLNL) trong năm năm qua đã nỗ lực tìm kiếm, giải mật và phục hồi nội dung những thước phim này trước khi chúng biến mất mãi mãi.
Greg Spriggs, một nhà vật lý vũ khí và người đứng đầu dự án của LLNL, cho biết họ tìm thấy những thước phim khi chúng đang trong giai đoạn phân hủy. Chúng được làm bằng vật liệu hữu cơ cellulose nitrat, một loại chất mà khi phân hủy sẽ bốc mùi giống giấm. “Bạn có thể ngửi thấy mùi giấm khi cầm những thước phim này. Chúng được làm từ vật liệu hữu cơ và vật liệu hữu cơ thì sẽ phân hủy. Chúng tôi đã tiến hành dự án này kịp lúc để cứu lấy những dữ liệu đó" - Spriggs nói.
Vụ thử nghiệm mang mật danh Turk 28112. (Video: YOUTUBE)
Theo LLNL, mục đích của việc phục hồi này nhằm cung cấp dữ liệu đầy đủ hơn cho các nhà khoa học Mỹ trong việc xây dựng các mô hình thử nghiệm bom hạt nhân trên máy tính. Ông Spriggs không muốn các vũ khí hạt nhân sẽ được con người dùng tới. Ông cho rằng những thước phim này cũng sẽ giúp ngăn chặn hiệu quả việc phổ biến vũ khí hạt nhân.
“Thật không thể tin nổi bao nhiêu năng lượng đã được giải phóng trong các vụ thử. Tôi hy vọng chúng ta sẽ không bao giờ phải dùng vũ khí hạt nhân lần nữa. Nếu chúng ta hiểu được lịch sử và mức độ tàn phá của những vũ khí này thì mọi người sẽ không muốn sử dụng chúng” - ông Spriggs nhấn mạnh.
Vụ thử mang mật danh Harlem 108059. (Video: YOUTUBE)
Cho đến thời điểm hiện tại, nhóm của Spriggs đã tìm được 6.500 thước phim. Tuy nhiên, theo ước tính có khoảng 10.000 thước phim như vậy đã được tạo ra trong suốt các vụ thử nghiệm. Hiện khoảng 4.200 thước phim đã được scan lại, từ 400-500 thước phim đã được phân tích và khoảng 750 thước phim được giải mật hoàn toàn. Spriggs ước tính đội của ông sẽ mất thêm hai năm nữa để scan phần còn lại và lâu hơn để hoàn thành việc phân tích và giải mật.
