Ông Brian Hook - đại diện đặc biệt của Mỹ về Iran đã nhắm vào ông Esmail Ghaani, người kế nhiệm ông Qassem Soleimani làm chỉ huy lực lượng Quds thuộc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Trả lời phỏng vấn tờ Asharq al-Awsat, ông Hook đe dọa rằng nếu ông Ghaani đi theo con đường giết chết người Mỹ thì ông sẽ chịu chung số phận với ông Soleimani.
Tân chỉ huy lực lượng Quds của Iran - ông Esmail Ghaani (giữa). Ảnh: Anadolu
Ông Soleimani bị lực lượng Mỹ không kích chết vào sáng 3-1 tại Baghdad (Iraq).
“Chúng tôi sẽ bắt chính phủ Iran và các đặc vụ của họ chịu trách nhiệm cho bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào người Mỹ hoặc các lợi ích của Mỹ trong khu vực” - ông Hook nói và không đi sâu chi tiết.
Lời đe dọa từ nhà ngoại giao Mỹ đưa ra khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo lên một tầm mới sau vụ Mỹ giết chết Tướng Soleimani bên ngoài sân bay Baghdad hồi đầu tháng 1.
Cái chết của ông Soleimani, như ông Hook nói sẽ “tạo ra khoảng trống mà chính phủ Iran sẽ không thể nào lấp đầy”. Vì theo ông Hook, ông Soleimani là đại diện cho lực lượng tập hợp các đặc vụ của Iran trong khu vực.
Tướng Soleimani, người dẫn đầu lực lượng Quds trong hơn 20 năm, là một trong những lãnh đạo quân sự nổi tiếng nhất ở Iran. Ông Soleimani là kiến trúc sư cho các chiến dịch chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở Syria và Iraq.
Việc Nhà Trắng ra quyết định không kích chết ông Soleimani gần như đưa khu vực vào bờ vực chiến tranh.
Trong khi Washington khẳng định rằng ông Soleimani là đạo diễn của những vụ tấn công nhằm vào Đại sứ quán Mỹ tại Iraq, thì Tehran gọi việc Mỹ giết chết ông Soleimani là hành động của chủ nghĩa khủng bố quốc tế. Iran đã cam kết đáp trả mạnh mẽ.
Tướng Ghaani khóc tại đám tang Tướng Soleimani. Ảnh: REUTERS
Vài ngày sau cái chết của ông Soleimani, Iran đã nã hơn chục tên lửa vào hai căn cứ quân sự có lính Mỹ đồn trú ở Iraq. Mặc dù trận tập kích tên lửa không giết chết lính Mỹ song đã gây ra thiệt hại nặng cho những căn cứ quân sự ở đó.
Iran đã cảnh báo trước cho Iraq về cuộc tấn công này, cho phép Mỹ chuyển quân của mình tới nơi an toàn.
Giống như người bạn lâu năm Soleimani, Tướng Ghaani cũng đóng vai trò nổi bật trong cuộc chiến tranh Iran - Iraq những năm 1980. Ông Ghaani được bổ nhiệm làm phó chỉ huy lực lượng Quds từ năm 1997 và trở thành người đứng đầu lực lượng bí mật này của Iran vào ngày ông Soleimani bị giết chết.
Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei hôm 3-1 nói rằng Tướng Ghaani, tân chỉ huy của lực lượng Quds, là một trong số những chỉ huy IRGC nổi bật nhất trong cuộc chiến giữa Iran và Iraq giai đoạn 1980-1988. Ông Ali Khamenei thêm rằng lực lượng Quds dưới sự lãnh đạo của ông Ghaani sẽ đi theo chiến lược “đồng nhất” với chiến lược mà ông Soleimani đã theo đuổi.
Vài ngày sau lễ tang ông Soleimani, ông Ghaani thề tiếp tục con đường của người tiền nhiệm, nói rằng vụ ám sát ông Soleimani sẽ được đáp trả trong các bước đi loại Mỹ khỏi khu vực.
Ông Saeid Golkar, giáo sư về khoa học chính trị tại ĐH Tennessee (Mỹ), nhận xét đối với lãnh tụ Khamenei, điều quan trọng là vị chỉ huy mới của lực lượng Quds trung thành và tận tụy.
Theo giới chuyên gia, ông Ghaani có khả năng theo đuổi những chính sách của người tiền nhiệm với sức mạnh và sự tàn nhẫn lớn hơn.
Theo ông Maysam Behravesh, nhà phân tích chính trị tại Persis Media (Thụy Điển), mặc dù các chiến dịch của lực lượng Quds có liên hệ rộng rãi với các nước láng giềng gần kề của Iran ở Trung Đông và châu Á, song lực lượng này có thể mở rộng hoạt động ra ngoài những khu vực này dưới thời ông Ghaani.
Ông Behravesh đánh giá ông Ghaani hứa hẹn sẽ là “chỉ huy trong bóng đêm” thật sự của Iran.
“IRGC sẽ làm hết sức để không bị cắn cùng một chỗ lần nữa” - ông nói.
