Cụ thể, liên quân và SDF sẽ đẩy mạnh chiến dịch tấn công IS ở phía đông thung lũng sông Euphrates, vốn bị mắc kẹt từ đầu năm nay sau khi Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân đánh lực lượng các tay súng người Kurd (YPG - thành phần chính của SDF) ở Afrin, tỉnh Aleppo (Syria). Một lượng lớn tay súng SDF phải di chuyển hỗ trợ YPG ở Afrin. Nhưng cuối cùng Afrin vẫn bị Thổ Nhĩ Kỳ chiếm.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết ngoài triệt IS bên trong Syria, Mỹ cũng sẽ làm việc với Thổ Nhĩ Kỳ, Israel, Jordan, Iraq, Lebanon để đảm bảo IS không băng qua biên giới các nước này từ Syria. Mỹ cũng sẽ đảm bảo để lại “vết tích mạnh và lâu dài” ở Syria để IS không thể quay trở lại, cũng như đảm bảo người dân Syria không bị thể chế Tổng thống Syria Bashar al-Assad và các lực lượng Iran bảo trợ bóc lột. Tuần trước, Hạ viện Mỹ thông qua dự luật “Không hỗ trợ Assad”. Nếu được Thượng viện Mỹ thông qua nữa thì luật sẽ mở đường cấp ngân sách cho tái thiết Syria. Tuy nhiên, tiền sẽ chỉ được dùng cho “một Syria dân chủ hoặc các khu vực không bị chính phủ Syria hay đồng minh Syria kiểm soát”.
Các tay súng SDF tại Syria ngày 1-5. Ảnh: REUTERS
Nói với Russia Today, nhiều nhà phân tích Mỹ công nhận lời cáo buộc vài ngày trước đó của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov rằng Mỹ đang âm mưu xé lẻ Syria là rất có khả năng. Cáo buộc này được ông Lavrov đưa ra sau cuộc gặp với nhiều quan chức Thổ Nhĩ Kỳ và Iran ở Moscow ngày 28-4 rằng Mỹ nói ủng hộ toàn vẹn lãnh thổ Syria chỉ là “lời đầu môi” che đậy “kế hoạch chia cắt Syria”.
Ông Michael Maloof, một cựu quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ, nhận định lời lẽ của Bộ Ngoại giao Mỹ có ý “lẩn tránh”. Theo ông, Mỹ và đồng minh có ý định chiếm Đông Syria và chia cắt nước này với kế hoạch dùng người Sunnis ở Đông Syria và Tây Iraq để chặn ảnh hưởng Iran và cắt đường cung cấp của Iran cho nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon. Trong khi đó, theo ông Jim Jatras, một cựu quan chức ngoại giao Mỹ, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ đề cập đến một thỏa thuận chính trị tương lai theo mong muốn tất cả người dân Syria - Ả Rập Sunni, Kurd, Thiên chúa, Thổ… đồng nghĩa phải thay đổi thể chế hoặc phải chia cắt Syria.
