Ngày 31-7, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) có công văn khẩn gửi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.
Trong công văn này, Ban IV đề xuất một số giải pháp cấp bách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp (DN), hạn chế sự đứt gãy chuỗi sản xuất, cung ứng trong bối cảnh đại dịch Covid-19, trong đó có mô hình “3 tại chỗ”.
Xuất hiện sự đổ vỡ của mô hình “3 tại chỗ”
Theo Ban IV, tại các tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh, mô hình "3 tại chỗ" được vận hành tương đối hiệu quả. Tại các tỉnh phía Nam, có không ít DN cũng nỗ lực áp dụng “3 tại chỗ”.
Tuy nhiên, thông tin nhanh từ các DN, hiệp hội như dệt may, điện tử, gỗ… cho thấy những ngày qua đã xuất hiện sự đổ vỡ của mô hình “3 tại chỗ” ở một số nhà máy.
“Các ca F0 xuất hiện liên tiếp và nhân lên nhanh chóng trong vài ngày. Với năng lực y tế tại chỗ gần như bằng không, trong khi hệ thống y tế địa phương cũng hết sức quá tải, hiện khâu xử lý các ca F0, F1 trong các nhà máy này đang hết sức rối khiến DN và người lao động đều bị tác động nặng về tâm lý, gây ảnh hưởng tiêu cực tới các DN khác trên địa bàn” – Ban IV cho biết.
Một DN sản xuất đồ gỗ tại Bình Dương sắp xếp cho toàn bộ công nhân ở tại công ty theo phương án "3 tại chỗ". Ảnh: LÊ ÁNH
Trong bối cảnh đó, chính quyền một số địa phương phía Nam ban hành các văn bản yêu cầu DN tăng cường xét nghiệm Covid-19 cho nhân viên, nhưng lại không làm rõ các kịch bản y tế liên quan nên DN càng thêm áp lực. Vì chi phí xét nghiệm quá lớn mà không đánh giá được cụ thể hiệu quả bảo vệ sản xuất so với lựa chọn khác ra sao.
“Hoặc như tỉnh Tiền Giang, ngay khi DN đã đầu tư nhiều tỷ đồng để thực hiện mô hình “3 tại chỗ”, thì chính quyền tỉnh lại vừa ra thông báo tạm dừng hoạt động sản xuất kinh doanh với các DN đang áp dụng "3 tại chỗ" trong khu, cụm công nghiệp kể từ ngày 5-8, khiến DN rơi vào cảnh hết sức bị động, khó khăn” – Ban IV nêu.
Chỉ nên áp dụng “3 tại chỗ” ở địa phương kiểm soát được dịch
Từ bài học ở Bắc Giang và Bắc Ninh, Ban IV và các Hiệp hội đề xuất Thủ tướng một số giải pháp cấp bách. Đó là việc áp dụng mô hình “3 tại chỗ” nên tính toán thực hiện ở các địa phương mà tình hình dịch bệnh vẫn ở diện “kiểm soát được”.
“Như TP.HCM và các tỉnh phía Nam, với mức độ lây lan dịch bệnh trong thời gian dài, mầm bệnh ủ ở nhiều khu vực và trên nhiều người lao động thì các nhà máy “3 tại chỗ” dù tổ chức xét nghiệm nghiêm túc trước khi tiến hành vẫn khiến DN gặp rủi ro, khả năng bùng phát bệnh là rất cao” – Ban IV đánh giá.
Thứ hai, đi kèm với việc thực hiện “3 tại chỗ”, Ban IV đề xuất cần thiết có một quy trình phối hợp công – tư chặt chẽ và một quy trình giám sát nghiêm túc trong quá trình triển khai để phát hiện và ứng phó sớm với mọi vấn đề phát sinh.
Điều này giúp địa phương tính toán được nhu cầu y tế và các điều kiện cần thiết khác duy trì cho chống dịch. Đồng thời giúp DN có thể yên tâm vận hành công việc và không bị rơi vào những tình cảnh quá khủng hoảng như tình trạng một số nhà máy trở thành“chùm F0” tại phía Nam trong mấy ngày qua.
Đề xuất thứ ba là các địa phương yêu cầu DN thực hiện “3 tại chỗ” cần phải xây dựng và công bố công khai các phương án y tế, quy trình xử lý nhanh chóng trong trường hợp có F0 tại nhà máy “3 tại chỗ”.
Thảo luận trước với DN để phối hợp mọi nguồn lực ứng phó khi thực tiễn phát sinh. Hạn chế tối đa các tình huống DN báo nghi ngờ phát dịch thì chính quyền chậm trễ kiểm tra, hoặc kiểm tra xong chỉ yêu cầu phong tỏa toàn bộ hàng trăm, hàng nghìn lao động tại một chỗ khiến dịch lan cấp số nhân trong nhà máy, khiến cơ hội xử trí, khắc phục càng trở nên khó khăn hơn.
Đối với những tỉnh phía Nam đã xuất hiện các nhà máy “3 tại chỗ” có người lao động là F0, do lực lượng y tế địa phương cũng tương đối quá tải và chưa lập sẵn quy trình ứng phó chi tiết dẫn tới thực tiễn khó khăn cho cả chính quyền và DN, Ban IV đề xuất Chính phủ giao Bộ Y tế chủ trì họp khẩn cấp với các tỉnh, có thể mời đại diện các DN, hiệp hội tham gia để đánh giá tình hình, bàn bạc thấu đáo các giải pháp nhằm tìm ra phương án có khả năng giảm thiểu thiệt hại lớn nhất cho cả địa phương và DN.
