Năm 2010 sẽ còn lưu lại trong ký ức người dân Haiti như một năm xui rủi. Ngày 12-1-2010, thảm họa động đất xảy ra làm gần 250.000 người chết, từng ấy người bị thương và hơn 1,3 triệu người vô gia cư.
Tròn một năm sau động đất, trung tâm thủ đô Port-au-Prince đã ồn ào náo nhiệt với người, xe, dê, chó và tiếng chào hàng. Cuộc sống thường nhật hồi sinh. Dù vậy, theo Tổ chức Di trú thế giới, hơn 0,8 triệu người Haiti vẫn sống trong 1.150 trại tạm cư.
Trên đường phố và khu dân cư, các đống đổ nát vẫn còn la liệt. Thiếu máy xúc, người ta phải dọn dẹp gạch đá bằng tay trần và xe đẩy. Hàng cứu trợ quốc tế nằm chờ nhiều tuần liền tại cảng. Các tổ chức phi chính phủ quốc tế huy động người tình nguyện đến Haiti nhưng công cuộc tái thiết vẫn chậm trễ. Tổng thống René Préval bị chỉ trích thiếu vai trò lãnh đạo trong động viên nhân dân hoặc trưng thu đất để xây lại nhà cho nạn nhân động đất. Chính quyền các địa phương ở Haiti, cộng đồng quốc tế và các tổ chức phi chính phủ đổ lỗi cho nhau.
Biếm họa của MANNY FRANCISCO ở Manila (Philippines).
Sau động đất, dịch tả bùng phát từ giữa tháng 10-2010 trong các trại tạm cư. Đến nay đã có hơn 3.600 người chết và hơn 100.000 người nhiễm bệnh. Hình ảnh lính mũ nồi xanh LHQ ở Haiti bị tổn thương bởi dân chúng Haiti cho rằng họ đã đưa mầm bệnh dịch tả vào Haiti.
LHQ yêu cầu 174 triệu USD để ngăn chặn dịch tả nhưng cộng đồng quốc tế chỉ nhất trí 44 triệu USD. Đến ngày 3-1, Ngân hàng Thế giới mới thông báo sẽ thực hiện hai dự án tái thiết và ngăn chặn dịch tả trị giá 110 triệu USD.
Đau lòng hơn là nạn hãm hiếp trong các trại tạm cư. Theo báo cáo của Tổ chức Ân xá quốc tế, đến nay hầu như ngày nào cũng có nạn nhân bị hãm hiếp đến gặp các tổ chức trợ giúp phụ nữ để trình báo.
Về chính trị, nhiệm kỳ của Tổng thống René Préval kết thúc vào ngày 7-2. Theo kết quả bầu cử vòng một ngày 28-11-2010, bà Mirlande Manigat (phu nhân cựu Tổng thống Leslie Manigat) chiếm 31% số phiếu và ông Jude Célestin (hôn phu của con gái Tổng thống đương nhiệm René Préval) chiếm 22%.
Vòng hai dự kiến được tổ chức vào ngày 16-1 nhưng lịch trình đã bị hoãn. Ngày cụ thể vẫn chưa được ấn định. Sau khi kết quả bầu cử vòng một được công bố, bạo động đã bùng nổ vào đêm 7-12-2010.
Trong năm 2010, Haiti chỉ nhận được 42% trong 2,1 tỉ USD cam kết tái thiết của các nhà tài trợ quốc tế. Ủy ban lâm thời về tái thiết Haiti do cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton và Thủ tướng Haiti Jean-Max Bellerive làm đồng chủ tịch dường như được lập ra chỉ để làm vì.
Những cam kết và lời hoa mỹ chưa đủ. Nhân dân Haiti đang cần chính phủ và cộng đồng quốc tế phối hợp hành động.
| Haiti đã lập một ủy ban liên bộ tổ chức kỷ niệm một năm động đất. Các hoạt động kỷ niệm diễn ra từ ngày 10 đến 30-1. Hoạt động quan trọng diễn ra ngày 12-1 với các nghi lễ tôn giáo có Tổng thống René Préval tham dự. 16 giờ 53 theo giờ địa phương ngày 12-1, vào thời khắc động đất xảy ra một năm trước, cả nước Haiti và cộng đồng người Haiti ở nước ngoài sẽ để ra 1 phút mặc niệm. Chính phủ Haiti đã quyết định trong tháng 1 sẽ thống kê số người chết và mất tích để cấp giấy chứng tử nhằm tránh rắc rối về thừa kế, tranh chấp đất đai. |
HOÀNG DUY (Theo AFP, Le Monde, Radio-Canada, Reuters)
