Một nguồn tin từ Nhật Bản trả lời với hãng Reuters rằng trong khi kế hoạch vẫn chưa được hoàn thiện, Nhật Bản có thể tham gia các cuộc tuần tra trên biển Đông cùng Mỹ, hoặc tiến hành tuần tra luân phiên từ đảo Okinawa của Nhật Bản bên rìa biển Hoa Đông.
Các kế hoạch cho đến nay mới chỉ được thảo luận trong quân đội Nhật Bản, bất kỳ động thái bắt đầu tuần tra nào cũng cần sự chấp thuận từ phía nhân dân. Việc Nhật Bản tuần tra trên không tại khu vực mà Trung Quốc đang đẩy mạnh tuyên bố tranh chấp lãnh thổ, bao gồm việc thông qua một chương trình có quy mô lớn về cải tạo đất, có nguy cơ sẽ làm “mếch lòng” Bắc Kinh.
Trung Quốc đã bắt đầu xây dựng các hòn đảo nhân tạo trái phép trên các rạn san hô đang tranh chấp, khiến Washington và Tokyo lo lắng rằng đây sẽ trở thành các căn cứ quân sự nhằm kiểm soát khu vực.
Các quan chức quốc phòng Nhật Bản cũng lo ngại rằng nếu không hành động sẽ tạo điều kiện cho Trung Quốc áp đặt quyền lực của mình tại khu vực có giá trị thương mại đường biển mỗi năm lên tới 5 nghìn tỷ USD – phần lớn trong số đó là trao đổi với Nhật Bản.
Tổng thống Barack Obama trả lời phóng viên sau cuộc trao đổi với ông Abe hôm thứ Ba (28-4) rằng, hai quốc gia đều quan ngại về hoạt động của Trung Quốc tại biển Đông, bao gồm việc cải tạo đất và tái xây dựng. Ông Obama cho biết thêm rằng Mỹ và Nhật “thống nhất trong cam kết về tự do hàng hải và tôn trọng luật quốc tế”.
Hướng đi mới trong quốc phòng cũng có nghĩa rằng Nhật Bản sẽ “nắm giữ vai trò và trách nhiệm lớn hơn trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương” – Tổng thống Mỹ cho biết.
