Nhà phân tích thể thao Datuk Pekan Ramli cho biết Liên đoàn bóng đá Malaysia (FAM) cuối cùng sẽ phải nhìn thẳng vào thực tế sau khi Ủy ban kháng cáo của liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) công bố bản quyết định có tính chất “vạch trần” những sai phạm của tổ chức này trong vụ bê bối làm giả tài liệu cho các cầu thủ nhập tịch. Theo ông, những thông tin được FIFA tiết lộ đã làm rõ một điều: cách FAM xử lý sự việc không chỉ thiếu minh bạch mà còn cho thấy một hệ thống quản trị đang tồn tại nhiều lỗ hổng nghiêm trọng.

Sai phạm có chủ đích của FAM

Trong bản quyết định dài 64 trang vừa công bố, Ủy ban kháng cáo của FIFA cho biết FAM đã cố ý sử dụng giấy khai sinh bị chỉnh sửa, ghi sai thông tin về nơi sinh của ông bà các cầu thủ để hợp thức hóa họ theo “quy tắc ông nội”, từ đó biến họ thành những người đủ điều kiện khoác áo đội tuyển quốc gia. Những tài liệu này mâu thuẫn hoàn toàn với hồ sơ gốc tại nhiều quốc gia khác, cho thấy hành vi gian dối đã được thực hiện có chủ đích.

FIFA xác định bản chất của vi phạm mang tính hình sự, vì vậy tổ chức này đã yêu cầu Ủy ban kỷ luật thông báo vụ việc đến các cơ quan chức năng của Malaysia, Brazil, Argentina, Hà Lan và Tây Ban Nha.

Song song với đó, FIFA sẽ tiến hành điều tra trách nhiệm của Tổng thư ký FAM Datuk Noor Azman Rahman, người đang bị đình chỉ công tác, cùng hai đại diện được cấp phép bởi FIFA là Nicolas Puppo và Frederico Moraes. Bên cạnh cuộc điều tra chính, một cuộc xem xét riêng cũng được mở ra xoay quanh việc sử dụng những cầu thủ không đủ điều kiện ở ba trận giao hữu quốc tế.

Chuyên gia Pekan Ramli nhận định bản quyết định của FIFA thể hiện sự thất vọng sâu sắc đối với FAM. Ông cho rằng FAM không những không chủ động sửa sai, mà còn chưa xác định được những cá nhân phải chịu trách nhiệm, đồng thời không có động thái cải tổ cần thiết để khôi phục tính liêm chính của tổ chức.

“FIFA đã lột trần hành vi gian dối của FAM. Giọng văn trong tài liệu rất cứng rắn, cho thấy họ đang giận dữ và cực kỳ thất vọng”, ông Pekan nói. Theo ông, thông điệp mà FIFA muốn nhấn mạnh rất rõ ràng: “Các ông đã nói dối”. Đây là vụ việc gây ảnh hưởng tới cả cơ quan nhà nước và đặt ra câu hỏi lớn về khả năng quản trị”.

Ông Pekan cũng đặt vấn đề thẳng thắn về sự im lặng của các bên liên quan trong nội bộ FAM: “Tôi không thấy bất kỳ chi nhánh hay đơn vị thành viên nào của FAM lên tiếng, đặt câu hỏi hay kêu gọi cải tổ. Tại sao lại không ai dám chất vấn? Nếu e ngại phát biểu cá nhân, họ hoàn toàn có thể cùng nhau gửi bản kiến nghị chung”. Theo ông Pekan, việc im lặng lúc này chẳng khác nào trở thành một phần của sai phạm.

Cơ hội cho tuyển Việt Nam

Chiến thắng khó khăn 2-0 trước chủ nhà Lào giúp tuyển Việt Nam có 12 điểm sau 5 trận, tạm đứng thứ hai ở bảng F vòng loại Asian Cup 2027 với hiệu số +6. Đội tuyển Malaysia vẫn dẫn đầu bảng khi hơn 3 điểm và sở hữu hiệu số vượt trội (+14), trong khi tuyển Việt Nam từng thua 0-4 trong trận đối đầu lượt đi.

Dẫu vậy, cơ hội vẫn chưa khép lại đối với thầy trò HLV Kim Sang-sik. Trận đấu cuối cùng giữa tuyển Việt Nam và Malaysia diễn ra vào ngày 31-3-2026 được xem là trận “chung kết” định đoạt chiếc vé dự vòng chung kết. Điều kiện tiên quyết là tuyển Việt Nam phải đánh bại Malaysia.

Tuy nhiên, chỉ thắng thôi chưa đủ. Theo quy định, thành tích đối đầu được xét trước khi so sánh hiệu số bàn thắng bại. Vì đã thua 0-4, đội tuyển Việt Nam buộc phải thắng Malaysia cách biệt 5 bàn trở lên để vượt qua đối thủ về thành tích đối đầu và giành ngôi nhất bảng.

Trong trường hợp tuyển Việt Nam thắng với đúng cách biệt 4 bàn, tình huống sẽ trở nên đặc biệt: hai đội bằng nhau mọi chỉ số phụ, từ điểm số, hiệu số, tổng số bàn thắng bại, cho đến số bàn ghi và nhận trong hai trận đối đầu. Khi đó, ngôi nhất bảng sẽ được phân định bằng loạt sút luân lưu theo thể thức của giải. Còn nếu tuyển Việt Nam chỉ thắng với cách biệt dưới 4 bàn, hoặc hòa hay thua, thầy trò ông Kim sẽ phải dừng bước.

Tuy nhiên, cục diện bảng đấu có thể thay đổi trước khi trận cuối diễn ra nếu Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) đưa ra án phạt đối với Malaysia vì sử dụng 7 cầu thủ nhập tịch không hợp lệ. Giả sử AFC xử Malaysia thua 0-3 ở cả hai trận có cầu thủ sai quy định (bao gồm trận gặp tuyển Việt Nam và Nepal) thì bảng xếp hạng sẽ đảo lộn hoàn toàn.

Khi đó, Việt Nam có 15 điểm sau 5 trận và leo lên ngôi đầu bảng, hơn Malaysia 6 điểm. Điều này cũng đồng nghĩa với việc đội tuyển Việt Nam giành vé dự Asian Cup 2027 sớm một lượt đấu, khiến trận tái đấu với Malaysia trở thành trận đấu mang ý nghĩa thủ tục.

Tình hình vì vậy vẫn còn nhiều biến số, và người hâm mộ bóng đá Việt Nam đang chờ đợi những động thái mới từ AFC liên quan đến vụ gian lận đang gây chấn động làng bóng Malaysia.