Theo hãng tin Reuters, trong những ngày gần đây số lượng người xin tị nạn từ ba quốc gia trên đã gia tăng. Vào ngày 29-3, ông Trump cáo buộc những nước này đã tổ chức các đoàn người di cư về phía bắc Mỹ.
Ông Trump nói rằng có “khả năng cao” ông sẽ đóng cửa biên giới trong tuần này nếu Mexico không ngăn người nhập cư đến Mỹ. Những người qua lại biên giới thường xuyên, gồm công nhân và sinh viên, lo lắng rằng việc đóng cửa này sẽ gây ra sự gián đoạn đối với cuộc sống của họ.
Tại một cuộc biểu tình ở khu vực biên giới Mỹ (El Paso, bang Texas), người được Đảng Dân chủ hy vọng trở thành tổng thống sắp tới - Beto O dọaRourke, đã tố cáo chính sách nhập cư của ông Trump là những hoạt động chính trị gây ra nỗi sợ hãi và chia rẽ.
Trong một tuyên bố, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ đang thực hiện chỉ thị của ông Trump bằng cách kết thúc các chương trình viện trợ cho ba quốc gia Trung Mỹ, được biết đến với tên gọi Tam giác phía Bắc.
Bộ này cho biết họ sẽ cần có sự tham gia của Quốc hội trong quá trình này, cụ thể cần có sự chấp thuận của các nhà lập pháp để chấm dứt khoản viện trợ được ước tính có tổng trị giá khoảng 700 triệu đô la.
Thượng nghị sĩ bang New Jersey Bob Menendez, thành viên đứng đầu phía Đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đã gọi yêu cầu của ông Trump là một “tuyên bố thiếu thận trọng”, và kêu gọi các thành viên lưỡng Đảng khác từ chối yêu cầu này.
Ngày 29-3, ông Trump nói với các phóng viên tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của mình ở Florida rằng Mỹ đã trả cho ba quốc gia này “số tiền rất lớn”, nhưng không nhận lại được gì.
Mario Garcia, một thợ hồ 45 tuổi ở El Salvador, cho biết ông sẽ lên đường sang Mỹ dù cho Tổng thống có đe dọa đóng cửa biên giới.
“Ở đây không có việc và chúng tôi muốn cải thiện (cuộc sống của chúng tôi), để vươn lên vì gia đình, vì con cái. Tôi không quan tâm (những gì ông Trump nói), tôi đã quyết định,” ông Garcia nói.
Garcia là một trong số 90 người rời thủ đô San Salvador cuối tuần qua trên những chiếc xe buýt đi về phía bắc, theo những gì người dân địa phương nói là đoàn thứ mười khởi hành đến Hoa Kỳ kể từ tháng Mười.
Chính phủ El Salvador cho biết họ đã cố gắng ngăn chặn dòng người di cư.
Ngày 30-3, Bộ Ngoại giao Honduras cho rằng các chính sách của Mỹ “mâu thuẫn với nhau”, nhưng nhấn mạnh mối quan hệ của mình với Mỹ là vững chắc, gần gũi và tích cực.
Ông Trump, người đã phát động chiến dịch tranh cử tổng thống vào năm 2015 với lời hứa xây dựng một bức tường biên giới và ngăn chặn nhập cư bất hợp pháp, đã nhiều lần đe dọa đóng cửa biên giới trong suốt hai năm cầm quyền nhưng chưa hoàn thành.
Lần này, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kirstjen Nielsen và các quan chức Mỹ khác cho biết các sĩ quan tuần tra biên giới đã bị choáng ngợp bởi số lượng người xin tị nạn gia tăng mạnh, nhiều người trong số đó là trẻ em và các gia đình đi theo nhóm, chạy trốn bạo lực và khó khăn kinh tế ở các nước Tam giác phía Bắc.
Người di cư Trung Mỹ đi bộ dọc theo đường cao tốc gần biên giới với Guatemala, trên hành trình đến Mỹ, tại Tapachula, Mexico. Ảnh: ABC news
Trong tháng ba hiện đã có 100.000 vụ bắt giữ tại biên giới, các quan chức an ninh nội địa cho biết, đây sẽ là con số cao nhất trong hơn một thập kỷ qua. Hầu hết những người này có thể ở lại Mỹ trong khi yêu cầu xin tị nạn của họ được xử lý. Quy trình này có thể mất nhiều năm vì những hồ sơ di trú còn đang tồn đọng tại tòa.
Ngày 28-3, Nielsen đã cảnh báo Quốc hội rằng chính phủ sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng trên toàn hệ thống, khi họ cố gắng chăm sóc hơn 1.200 trẻ em không có người thân và 6.600 gia đình di cư đang được giám hộ.
Cho đến nay, ông Trump đã không thể thuyết phục Quốc hội thắt chặt luật tị nạn hoặc tài trợ xây bức tường biên giới của mình. Ông đã tuyên bố tình huống khẩn cấp quốc gia nhằm dùng ngân sách cho quân đội để chi trả việc xây tường.
Mexico không quan tâm đến việc đóng cửa biên giới. Bộ trưởng ngoại giao nước này, Marcelo Ebrard, cho biết Mexico là một nước láng giềng tốt và không tạo ra các mối đe dọa.
Không rõ việc đóng cửa biên giới sẽ ngăn được người tị nạn như thế nào bởi vì ngay khi họ đặt chân lên đất Mỹ, họ sẽ có thể yêu cầu trợ giúp về mặt pháp lý. Nhưng việc đóng cửa biên giới sẽ làm gián đoạn ngành du lịch và thương mại giữa Hoa Kỳ và Mexico, với tổng trị giá 612 tỷ USD vào năm ngoái, theo Cục điều tra dân số Mỹ.
