Tờ South China Morning Post ngày 28-9 đưa tin bà Ursula von der Leyen – Chủ tịch Ủy ban châu Âu – hôm 16-9 đã kêu gọi ngừng chương trình “hộ chiếu vàng” của Cộng hòa Cyprus và Malta trước lo ngại làn sóng nhập cư từ Trung Quốc.
Những năm qua, giới nhà giàu Trung Quốc đã đầu tư vào Cộng hòa Cyprus và Malta nhằm sở hữu tấm hộ chiếu Liên minh châu Âu (EU) hay còn được gọi là hộ chiếu vàng.
Lời kêu gọi trên được đưa ra từ cấp cao nhất của Ủy ban châu Âu - cơ quan hành pháp của EU, khi Chủ tịch Leyen hôm 16-9 bày tỏ lo ngại trong bài phát biểu đầu tiên trước ủy ban.
“Các giá trị châu Âu không phải để bán” – bà Leyen khẳng định.
“Việc vi phạm pháp quyền không thể dung thứ. Tôi sẽ tiếp tục bảo vệ nó và tính toàn vẹn của các thể chế châu Âu – bao gồm tính ưu việt của luật pháp châu Âu, quyền tự do báo chí, sự độc lập của cơ quan tư pháp hay việc bán hộ chiếu vàng” - bà Leyen cho biết.
Ủy ban châu Âu thậm chí có thể sẽ gây áp lực chính trị lên các quốc gia để ngừng chương trình này, thậm chí đang cân nhắc khả năng đưa các quốc gia thành viên EU cấp thị thực như vậy ra tòa.
Bà Ursula von der Leyen – Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ảnh: REUTERS
“Do bản chất của quyền công dân EU, các chương trình như vậy có ý nghĩa đối với liên minh nói chung. Ủy ban đang xem xét việc tuân thủ luật pháp EU và sẽ đưa ra các chế tài xử lý nếu cần thiết” – South China Morning Post dẫn lời một phát ngôn viên của ủy ban cho biết.
Người mang hộ chiếu Trung Quốc không được miễn thị thực vào hầu hết các quốc gia. Do đó, việc sở hữu thị thực vàng về cơ bản sẽ cung cấp đầy đủ các quyền công dân EU cho họ, trong đó hấp dẫn nhất chính là quyền tự do đi lại giữa các quốc gia trong EU.
Hiện tại, Bulgaria, Cộng hòa Cyprus và Malta là các quốc gia thành viên EU đang cung cấp hộ chiếu và 12 quyền cư trú thương mại thông qua các chương trình thị thực vàng. Trong đó Cộng hòa Cyprus và Malta là nơi được các nhà đầu tư Trung Quốc ưa chuộng nhất.
Bất chấp quan điểm cứng rắn của EU, các đại lý di trú Trung Quốc tỏ ra không mấy bận tâm, khi nhiều trang web vẫn tiếp tục quảng bá con đường để trở thành công dân EU này.
“EU là một liên minh lỏng lẻo và chủ tịch ủy ban châu Âu thực sự không thể nói thay cho chính phủ các quốc gia thành viên. Tôi không tin rằng chương trình hộ chiếu vàng sẽ kết thúc. Như chúng ta có thể thấy, những chương trình như vậy đang mang lại doanh thu khổng lồ cho Cộng hòa Cyprus, Malta, Bồ Đào Nha và thậm chí cả Tây Ban Nha” - bà Crystal Tan, quản lý của đại lý Cheuk Yuet Migration Consulting Services tại thành phố Quảng Châu (Trung Quốc) cho biết.
Theo bà Tan, nếu các nước EU chấm dứt chương trình này, các nhà đầu tư Trung Quốc vẫn sẽ có các lựa chọn khác như hòn đảo Saint Kitts hay Mexico, những nơi cũng đang cung cấp chương trình tương tự.
Động thái trên được đưa ra sau khi đài Al Jazeera hồi tháng 8 công bố kết luận điều tra tiết lộ hơn 500 người Trung Quốc đã bí mật mua “hộ chiếu vàng” từ Cộng hòa Cyprus trong khoảng thời gian từ năm 2017-2019.
Chương trình hộ chiếu vàng của Cộng hòa Cyprus cho phép các công dân nước ngoài mua hộ chiếu bằng cách đầu tư ít nhất 2,5 triệu USD vào đảo quốc này. Vì Cộng hòa Cyprus là một thành viên của EU nên người sở hữu quốc tịch nước này cũng có thể đi lại, làm việc tự do tại tất cả 27 quốc gia thành viên trong khối cũng như có thể đi lại tự do tới 174 quốc gia.
Theo Tổ chức Minh bạch Quốc tế - một tổ chức phi chính phủ của Đức, từ năm 2008 – 2018, EU đã tiếp nhận hơn 6.000 công dân mới và gần 100.000 cư dân mới vào châu Âu thông qua chương trình thị thực vàng.
