Hãng tin NBC dẫn lời một báo cáo của Lầu Năm Góc công bố hôm 6-8 cho biết các lực lượng được Mỹ hậu thuẫn ở Iraq và Syria đang phải vật lộn để ngăn chặn sự trở lại của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).
Từ tháng 4 đến 6-2019, IS đã "tăng khả năng nổi dậy ở Iraq và đang phục hồi lực lượng ở Syria" - báo cáo quý của tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết.
Báo cáo trên cũng nêu ra những thay đổi đáng kể trong khu vực. Ngoài việc Tổng thống Trump đột nhiên thông báo về việc rút quân Mỹ khỏi Syria - điều trái với lời khuyên của các cố vấn quân sự, báo cáo cũng nêu lên mối lo ngại rằng IS đang có được chỗ đứng mới ở Iraq.
Nguyên nhân là vì các nhân viên ngoại giao Mỹ đã được sơ tán do căng thẳng gia tăng với Iran. Điều đó đã dẫn đến việc ít người giám sát hoạt động của IS ở Iraq, các chuyên gia nói với NBC.
Một thành viên của Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) đi ngang qua các phương tiện bị phá hủy trong cuộc bao vây IS tại Baghouz, Syria vào ngày 24-3. Ảnh: NBC
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết việc các nhân viên ngoại giao Mỹ rời Baghdad và Erbil đã "cản trở các nỗ lực ổn định Iraq của Mỹ” - báo cáo cho biết.
Báo cáo cũng lưu ý rằng việc rút quân khỏi Syria diễn ra vào thời điểm các chỉ huy của Mỹ nói rằng Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) - tổ chức được Washington ủng hộ - "cần được đào tạo và trang bị nhiều hơn cho các hoạt động chống lại IS".
Báo cáo nêu ra rằng việc rút quân Mỹ cũng làm giảm khả năng các lực lượng Mỹ duy trì sự hiện diện tại trại tị nạn nơi hàng chục ngàn người di tản khỏi lãnh thổ mà IS từng kiểm soát đang sinh sống.
Với việc quân đội Syria chỉ có thể cung cấp "an ninh tối thiểu" tại trại, nó đã "tạo ra các điều kiện cho phép hệ tư tưởng IS lan truyền ở mức không thể kiểm soát".
Trong khi IS chưa giành lại được lãnh thổ từng đoạt, cơ quan giám sát của Lầu Năm Góc cho biết tổ chức này có tới 18.000 thành viên có thể hoạt động và đã phát động "các vụ ám sát có mục tiêu, phục kích, và đánh bom tự sát" kể từ tháng 4.
Đánh giá này trái ngược với tuyên bố được ông Trump lặp đi lặp lại là Mỹ đã đánh bại IS.
"Chúng ta đã kiểm soát được tình hình và sẽ nhanh chóng rút khỏi Syria" - ông Trump nói trong cuộc họp nội các ngày 16-7. "Chúng ta sẽ ra khỏi đó khá sớm và để họ tự xử lý các vấn đề của họ".
Tháng 1 năm ngoái, NBC đã thu được một bản nháp báo cáo của Lầu Năm Góc cảnh báo IS có thể lấy lại lãnh thổ trong 6-12 tháng nếu không có áp lực quân sự kéo dài. Báo cáo mới công bố được soạn thảo dựa trên cảnh báo này.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis cũng đã cảnh báo về khả năng tương tự khi ông rời khỏi chức vụ này tháng 12 năm ngoái.
