Nga đã ca ngợi thượng đỉnh Trump-Putin hôm 16-7 ở thủ đô Phần Lan là thành công, hoan nghênh “các thỏa thuận bằng lời nói” liên quan tới tăng cường hợp tác về các vấn đề an ninh quốc tế như Ukraine và Syria, theo Press TV.
“Bộ Quốc phòng Nga đã sẵn sàng thực hiện triệt để các thỏa thuận trong lĩnh vực an ninh quốc tế mà Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhất trí trong hội nghị thượng đỉnh song phương diễn ra tại Helsinki” - ông Igor Konashenkov, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga, cho biết.
Ông Trump (trái) và ông Putin tại thượng đỉnh Helsinki. Ảnh: AFP
Thông tin trên khiến các quan chức Lầu Năm Góc ngã ngửa. Thêm vào đó, trước sự lo ngại của các quan chức cấp cao của Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis được cho là đã không có mặt trong cuộc họp nội các chính phủ Mỹ trong tuần qua và quyết định không xuất hiện trước công chúng khi ông Trump có chuyến công du tới châu Âu.
Không chỉ có vậy, hôm 18-7, tức chỉ hai ngày sau khi thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin kết thúc, ông Mattis đã gửi một lá thư tới Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ John McCain có nội dung kêu gọi các nghị sĩ Mỹ xem xét một dự luật quốc phòng năm 2019 nhằm cho phép Bộ Quốc phòng Mỹ khước từ áp đặt lệnh cấm những hoạt động mua các loại khí tài quân sự do Nga sản xuất của các nước đồng minh và đối tác.
“Trong lúc chúng ta áp đặt những hình thức trừng phạt cần thiết và đúng đắn đối với Nga vì những hành động có hại của họ, cùng lúc đó chúng ta cũng cần phải tránh những thiệt hại không đáng có đối với lợi ích chiến lược quốc gia lâu dài của mình” - thư của ông Mattis có đoạn.
Reuters cũng dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên cho hay Bộ Quốc phòng sẵn sàng tổ chức đối thoại với Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu. Tuy vậy, Lầu Năm Góc đã từ chối bình luận về thông tin này và nói rằng họ không nhận được bất kỳ lời mời hội đàm nào từ phía Nga.
Binh sĩ Mỹ tại Syria. Ảnh: AFP
Trong khi đó, Nga đã lên tiếng kêu gọi tăng cường các hoạt động liên lạc giữa quân đội hai bên.
Trong cuộc họp báo chung với ông Trump chiều 16-7 tại Helsinki, Tổng thống Putin đã nhấn mạnh “tầm quan trọng của sự hợp tác” giữa quân đội Nga và Mỹ tại Syria, khi hai bên đã “thiết lập kênh liên lạc chính thức” nhằm tránh những vụ việc ngoài ý muốn khi làm nhiệm vụ trên không và dưới đất.
Ông chủ điện Kremlin cũng nhấn mạnh rằng “hai nước cần hợp tác hơn nữa trong vấn đề giải giáp vũ khí hạt nhân cũng như quân sự, công nghệ”.
Quốc hội Mỹ năm 2014 đã thông qua một đạo luật có nội dung ngăn cấm các hoạt động hợp tác giữa Washington và Moscow sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea. Đạo luật này sẽ chỉ được dỡ bỏ khi “bộ trưởng Quốc phòng cùng với ngoại trưởng Mỹ có thể chứng nhận một số hành động nhất định của Nga trước Quốc hội”.
Mặc dù văn bản này cũng cho phép người đứng đầu Lầu Năm Góc có thể “khước từ lệnh trừng phạt với những điều kiện nhất định”, song Quốc hội có thể tiếp tục áp đặt thêm các hình thức cấm vận đối với các công ty quốc phòng Nga.
Trong một diễn biến liên quan, Đại tướng Joseph Votel, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), ngày 19-7 cho hay lực lượng nước này tại Syria đã không nhận được hướng dẫn đặc biệt nào khác sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Putin.
Các quan chức chính quyền Mỹ cũng đang cố gắng tìm ra ông Trump và ông Putin đã thống nhất thỏa thuận nào nếu có trong suốt cuộc gặp riêng kéo dài hai tiếng đồng hồ hôm 16-7.
