Thủ tướng Nhật Shinzo Abe (trái) và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (phải) tại hội nghị ASEM
Ngày 15-7, tại thủ đô Ulaanbaatar (Mông Cổ), Thủ tướng Nhật Shinzo Abe và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường có cuộc gặp song phương bên lề hội nghị thượng đỉnh Á-Âu (ASEM). Đây là cuộc gặp mới nhất của hai ông Shinzo Abe và Lý Khắc Cường sau tám tháng trước. Cuộc gặp gần nhất của hai ông Abe và Lý Khắc Cường là vào tháng 11-2015 tại Hàn Quốc.
Theo Nikkei (Nhật), cuộc gặp diễn ra trong 35 phút với chủ đề nổi bật là các vấn đề liên quan tranh chấp hàng hải.
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe (trái) và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường gặp nhau bên lề hội nghị Á-Âu tại Mông Cổ ngày 15-7. (Ảnh: AP)
Tại cuộc gặp, Thủ tướng Abe bày tỏ lo ngại của Nhật về việc Trung Quốc mở rộng hoạt động quân sự trên biển Hoa Đông, cũng như lo ngại sự bành trướng của Trung Quốc ở biển Đông.
Thủ tướng Abe nhấn mạnh cần thiết phải giải quyết tranh chấp biển Đông trong hòa bình theo luật pháp.
Đáp trả lại, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường khăng khăng quan điểm của Trung Quốc ở biển Đông hoàn toàn phù hợp với luật pháp quốc tế. Ông Lý Khắc Cường cảnh cáo Nhật không có vai trò gì trong tranh chấp biển Đông, vì thế không nên can dự vào, nên thận trọng trong lời nói và hành động liên quan đến vấn đề này.
Hai phái đoàn Nhật (trái) và Trung Quốc gặp nhau tại Mông Cổ ngày 15-7. (Ảnh: AP)
Phát biểu tại hội nghị Á-Âu, Thủ tướng Abe nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng nguyên tắc các bên không tự ý dùng vũ lực cải tạo hiện trạng các thực thể đang tranh chấp. Theo Thủ tướng Abe, hiện trật tự quốc tế vẫn bị thách thức - ám chỉ đến việc Trung Quốc từ chối tuân thủ phán quyết của PCA.
Thủ tướng Abe cũng đề cập đến vấn đề biển Đông và tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế trong các cuộc gặp với các lãnh đạo khác ngày 15-7.
Ngày 12-7, Tòa Trọng tài Thường trực ra phán quyết xử thua Trung Quốc trong vụ kiện của Philippines với tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên biển Đông. Ngay sau đó, Ngoại trưởng Nhật Fumio Kishida đã làm Trung Quốc nổi giận khi ra tuyên bố nói rằng phán quyết là hợp pháp và có giá trị pháp lý với các bên tranh chấp. Phía Trung Quốc đã cảnh báo Nhật không can thiệp vào chuyện biển Đông.
Thứ trưởng Ngoại giao Lưu Chấn Dân cáo buộc thẩm phán người Nhật Shunji Yanai, cựu Chủ tịch Tòa án Quốc tế về luật biển, đã thao túng quá trình xét xử dẫn tới ra phán quyết không công bằng. Phản ứng điều này, ngày 15-7, Ngoại trưởng Nhật Fumio Kishida khẳng định nội dung phán quyết không liên quan đến thẩm phán Shinji Yanai.
