Tại buổi triển khai Kế hoạch tăng cường phối hợp công tác chống buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới các tỉnh trọng điểm phía Nam do Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo (BCĐ) 389 quốc gia phối hợp BCĐ 389 Long An tổ chức, ông Trương Văn Ba, Phó chánh văn phòng thường trực BCĐ 389 quốc gia, cho biết tình hình buôn lậu hiện nay diễn biến phức tạp. Nguyên nhân một phần là do địa phương, lực lượng chức năng địa bàn… chưa làm triệt để.
Theo ông Lê Minh Đức, Phó trưởng ban thường trực BCĐ 389 Long An, tỉnh có đường biên giới giáp Campuchia dài, nhiều đường mòn lối mở, người dân sống vùng biên còn gặp nhiều khó khăn. Đây là hai yếu tố cơ bản khiến công tác chống buôn lậu khó khăn.
“Nếu doanh nghiệp (DN) trong nước sản xuất được loại thuốc lá na ná, giống như Jet và Hero mà có giá tương đối thì có lẽ sẽ hạn chế buôn lậu. Một cây thuốc lá nếu buôn lậu thành công là có 10 ngàn đồng, 100 cây/ngày là có 1 triệu đồng rồi”, ông Đức nói.
Đáp lại ý kiến này, đại diện Hiệp hội thuốc lá Việt Nam cho biết đây không phải là nguyên nhân gốc. DN trong nước không thể sản xuất được ra loại thuốc tương tự Jet, Hero. Các loại này có hàm lượng Tar 19-20mg/điếu, nicotin 1,9mg/điếu là rất cao. Trong khi DN trong nước phải sản xuất theo quy định của Bộ y tế .
Ngoài ra, do đặc thù nguyên liệu sản xuất thuốc lá trong nước cũng khác. Thuốc lá sản xuất trong nước chịu 135% thuế nhập khẩu, 75% thuế tiêu thụ đặc biệt; 10% VAT. Với gần 200% thuế như vậy thì DN không tài nào sản xuất được với giá tương tự thuốc lá lậu.
Mặt khác, vị đại diện này cho biết thị trường thuốc lá lậu không chỉ có thuốc lá cao cấp, có nhiều loại chỉ có giá 40.000 đồng/cây. Trong một cây sẽ có một gói chứa một điếu thuốc rỗng, bên trong nhét tờ 1USD (để khuyến mãi, kích thích người mua,... PV). Như vậy tính ra một cây thuốc lá lậu chỉ khoảng hơn 20.000 đồng. Đây là giá mà DN trong nước không thể làm.
Ông Lê Minh Đức, Phó trưởng ban thường trực BCĐ 389 tỉnh Long An gợi ý DN có thể sản xuất thuốc lá na ná Jet và Hero.
Số liệu từ ngành thuốc lá cho thấy do ảnh hưởng của thuốc lá lậu, tiêu thụ nội địa giảm mạnh. Đơn cử như công ty thuốc lá Long An tiêu thụ nội địa từ 90 triệu gói nay giảm còn 30-40 triệu gói. Nguy hiểm hơn là thuốc lá lậu phá vỡ cấu trúc sản xuất kinh doanh trong nước.
Mỗi năm có gần 700 triệu bao thuốc lá lậu tiêu thụ trong nước, gây thất thoát cho ngân sách nhà nước hàng ngàn tỉ đồng.
Tai hội nghị, đại diện BCĐ 389 một số tỉnh cho biết đang gặp khó khăn khi thực hiện Quyết định 20 về Tiêu hủy thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu là thuốc lá giả, thuốc lá không đảm bảo chất lượng và thí điểm bán đấu giá thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu đảm bảo chất lượng để xuất khẩu ra nước ngoài.
Trước khi Quyết định 20 có hiệu lực (15/6/2018) số lượng tiêu hủy thuốc lá lậu gần 6,5 triệu gói nhưng từ khi Quyết định 20 có hiệu lực, lực lượng chức năng tiêu hủy chỉ được 49 ngàn gói, giảm 100 lần. Qua đó cho thấy Quyết định 20 thiếu tính thực tiễn. Do đó, các cơ quan chức năng đang kiến nghị điều chỉnh Quyết định này.
