Kiev đấu tài phiệt: Cuộc chiến khác trong lòng Ukraine
Ngọc Ân
(PLO) - Trong khi thỏa thuận ngừng bắn giữa chính phủ Ukraine và lực lượng ly khai miền Đông dường như đang được tuân thủ nghiêm chỉnh thì lại nổi lên một vấn đề khác thách thức Kiev: Những tiểu đoàn tư nhân đang không nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền trung ương.
Chính quyền trung ương bất lực
Trong tháng ba vừa qua, các lực lượng quân đội tư nhân của nhà tài phiệt Kolomoisky đã phong tỏa trụ sở của công ty dầu khí nhà nước, Ukrtransnafta. Tình trạng căng thẳng này xảy ra khi Kiev sa thải giám đốc điều hành của công ty - một đồng minh của Kolomoisky. Trong khi đó Kolomoisky lý giải rằng ông đã cố gắng để bảo vệ công ty khỏi sự xâm chiếm bất hợp pháp.
Hiện tại có hơn 30 tiểu đoàn tư nhân hiện diện trên khắp Ukraine, hầu hết là các quân nhân tình nguyện hoặc lính đánh thuê. Mặc dù các tiểu đoàn này, trên danh nghĩa đã nằm dưới quyền chỉ huy của quân đội chính phủ và lực lượng cảnh sát quốc gia, nhưng thực tế chính phủ hậu Maidan vẫn đang chật vật tìm cách để kiểm soát chúng.
Tiểu đoàn quân tình nguyện khét tiếng Azov (Ảnh: Reuters)
Lý giải cho thực trạng này, các nhà phân tích cho rằng quân đội chính phủ Ukraine “quá yếu”. Thực tế thì sau khi Nga sát nhập Crimea, lực lượng ly khai cũng đã dễ dàng áp đảo quân chính phủ và kiểm soát các vùng lãnh thổ rộng lớn ở miền Đông. Do đó, để lấp đầy khoảng trống chênh lệch, các tiểu đoàn tư nhân dưới quyền những nhà tài phiệt ra đời. Chúng đóng một vai trò quan trọng trong việc cản bước lực lượng ly khai.
Bằng cách tài trợ vũ khí và trả tiền chiêu mộ quân tình nguyện, những người giàu ở Ukraine đang “bảo vệ đất nước” và quyền lợi của chính họ. Nhiều người trong số họ là các đầu sỏ chính trị tại Kiev. Theo hãng tin Reuters, họ đã sử dụng các mối quan hệ chính trị của mình để mua tài sản chính phủ với giá rẻ mạt, hút hết lợi nhuận từ các công ty nhà nước và hối lộ quan chức chính phủ Ukraine để giành được các gói thầu béo bở.
Tự tung tự tác
Khi những người biểu tình lật đổ chính phủ của cựu tổng thống Viktor Yanukovich, họ yêu cầu chính phủ mới trấn áp quyền lực của những nhà tài phiệt. Nhưng thực tế, giờ đây nhiều nhà tài phiệt còn mạnh mẽ hơn trước. Ví dụ như việc Kiev bổ nhiệm Kolomoisky và một tài phiệt khai thác mỏ-Serhiy Taruta làm thống đốc các khu vực quan trọng ở miền Đông Ukraine.
Nhiều nhóm bán quân sự tư nhân đang bị cáo buộc ngược đãi dân thường. Tổ chức ân xá quốc tế đã nêu đích danh tiểu đoàn Aidar, được tài trợ một phần bởi tài phiệt Kolomoisky, đang phạm các tội ác chiến tranh bao gồm bắt cóc, giam giữ bất hợp pháp, cướp tài sản, tống tiền và thậm chí tử hình thường dân.
Biểu tượng Wolfsangel của Đức Quốc Xã trên Logo của tiểu đoàn Azov (Ảnh: Reuters)
Theo tổ chức ân xá quốc tế, vài tiểu đoàn khác thì bỏ đói người dân như một cách thức tiến hành chiến tranh, thậm chí còn ngăn cản các đoàn xe cứu trợ đến được miền Đông Ukraine. Nguy hiểm hơn, một số tiểu đoàn còn công khai ủng hộ các tư tưởng phát xít mới, bài Do Thái.
Tiêu biểu như tiểu đoàn Azov, được tài trợ bởi tài phiệt Taruta và Kolomoisky sử dụng Wolfsangel (biểu tượng của sư đoàn SS-Đức Quốc Xã) làm Logo. Các thành viên của tiểu đoàn này đã có lúc tuyên bố “đưa chiến tranh đến Kiev” và “Ukraine cần một nhà độc tài thật sự, chấp nhận đổ máu để thống nhất đất nước”
Poroshenko không thể làm lơ
Trước tình hình này, tổng thống Poroshenko đã quyết định ra tay. Ông tuyên bố cần phải cơ cấu lại các tiểu đoàn tình nguyện và sẽ không tha thứ cho bất kỳ hành động bất hợp pháp chống lại chính quyền Kiev. Vài ngày sau khi binh sĩ của Kolomoisky phong tỏa Ukrtransnafta, ông Poroshenko đã cách chức thống đốc tỉnh Dnipropetrovsk của nhà tài phiệt Kolomoisky.
Bằng cách kiểm soát hoàn toàn lực lượng này, chính quyền Kiev sẽ được hưởng lợi. Các tiểu đoàn sẽ được đào tạo như quân đội chính quy và hòa nhập tốt hơn vào chiến thuật của quân đội Kiev. Họ cũng sẽ nhận được các quyền ưu đãi và lương hưu của quân nhân. Cuối cùng, họ sẽ phải chịu sự kiểm soát của quân luật, nhằm hạn chế các hành động vi phạm pháp luật.
Ông Poroshenko đang phải đấu tranh với những thách thức như tham nhũng tràn lan, sự sụp đổ của nền kinh tế và lực lượng ly khai. Với những đồn đoán về một cuộc tấn công mùa xuân của quân ly khai, tổng thống Ukraine sẽ không dám mạo hiểm với những rắc rối tiềm ẩn như Kolomoisky thêm nữa.
Kiev chắc chắn không thể điều hành đất nước một cách hiệu quả nếu các lực lượng này cứ nhởn nhơ mà không phải chịu bất kỳ sự kiểm soát nào của chính phủ.
Những nỗ lực của ông Poroshenko nhằm kiềm chế các đội quân tư nhân giống như cuộc chiến chống tham nhũng. Lùi một bước để tiến ba bước.
(PLO)- Hành trình 36 năm khép lại nhưng những dấu ấn mà báo Pháp Luật TP.HCM để lại trong lòng giới chuyên gia và bạn đọc sẽ còn tiếp nối bằng những giá trị tốt đẹp đã được bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ.
(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.
(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
(PLO)- Khi số lượng hộ gia đình lắp điều hòa không khí ở Pháp vẫn ở mức thấp, câu hỏi về việc có nên lắp thiết bị này để làm mát giữa đợt nóng lịch sử đang được tranh luận gay gắt.
(PLO)- Nhiều khu vực trên toàn cầu ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục và dự báo tiếp tục tăng trong những năm tới, cho thấy khí hậu cực đoan đang trở thành trạng thái ngày càng phổ biến.
(PLO)- Tình hình Trung Đông tiếp tục nóng; Iran nói không cho phép Pháp và Oman rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz; Israel sẵn sàng nối lại chiến sự với Iran nếu Mỹ nói đàm phán thất bại.
(PLO)- Số người thiệt mạng do trận động đất mạnh ở Venezuela vào tuần trước đã lên đến 1.719, hơn 5.000 người bị thương, trong khi dư chấn động đất vẫn xuất hiện trong ngày 29-6.
(PLO)- Vượt qua những phép thử quân sự trên thực địa, dư địa ngoại giao giữa Mỹ với Iran và giữa Nga với Ukraine trong năm 2026 vẫn duy trì những tín hiệu lạc quan cho một giải pháp hòa bình toàn diện.
(PLO)- Chiến sự Nga-Ukraine nóng với tin Ukraine đánh hàng loạt mục tiêu Nga; Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói Nga đã hoãn giành Donetsk tới 15 lần; Nga hạ hơn 1.500 lính Ukraine.
(PLO)- Hành trình 36 năm của tờ báo cũng chính là hành trình phụng sự bạn đọc không ngơi nghỉ. Và với riêng tôi, 25 năm thanh xuân tại đây là một món quà vô giá.
(PLO)- Ông Trump nói Iran đề nghị cuộc gặp với Mỹ; Hezbollah cáo buộc Israel vi phạm thỏa thuận ngừng bắn; Giá dầu đã tăng sau khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại.
(PLO)- Phía Pakistan cho biết đã tiến hành một chiến dịch trên bộ và các cuộc không kích dọc biên giới với Afghanistan làm 29 người thiệt mạng, trong khi chính quyền Taliban ở Afghanistan cho biết số người thiệt mạng là 36.
(PLO)- Số người chết do động đất ở Venezuela đã lên đến 1.450, trong khi số người bị thương hiện là 3.150, 12.721 người phải sơ tán và 774 tòa nhà bị sập.
(PLO)- Các chuyên gia cho rằng siêu El Niño có thể ảnh hưởng đến các cây trồng nông nghiệp chủ lực của Đông Nam Á như lúa, cọ dầu, dẫn đến giá lương thực tăng.
(PLO)- Chiến sự Nga - Ukraine tiếp tục xuất hiện diễn biến mới; Nga, Ukraine nói về thượng đỉnh Trump-Putin ở Alaska; Ukraine tấn công các nhà máy lọc dầu tại Nga.
(PLO)- Phát biểu tại đại hội đảng Nước Nga Thống nhất trước cuộc bầu cử quốc hội, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng Moscow đang tiếp tục thúc đẩy các kế hoạch chiến lược, bất chấp những nỗ lực cản trở của các thế lực xấu.
(PLO)- Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga sẽ không cản bước tiến của lực lượng Nga trên chiến trường.
(PLO)- Mỹ, Iran đưa ra tuyên bố trái ngược về đàm phán; một công dân Qatar thiệt mạng do trúng mảnh đạn trong giao tranh khu vực; Israel tuyên bố phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah tại Lebanon.
(PLO)- Sự gián đoạn nguồn cung dầu ở mức lớn nhất trong lịch sử hiện đại do chiến sự Trung Đông có thể làm giảm nhu cầu dầu mỏ trong tương lai, do các nước dần thích nghi với hiện trạng thiếu nguồn cung và tìm các biện pháp năng lượng thay thế.
(PLO)- Một máy bay Pilatus PC-6/B2-H4 Turbo Porter chở nhóm học viên nhảy dù rơi chưa rõ nguyên nhân tại vùng đông bắc nước Pháp, toàn bộ 11 người trên máy bay thiệt mạng.
