Chiều 31-10 (giờ địa phương), New York hứng chịu vụ khủng bố kinh hoàng nhất trong 16 năm, kể từ sau vụ hai máy bay lao vào Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) ở Hạ Manhattan ngày 11-9-2001 làm hơn 2.600 người chết. Địa điểm xảy ra khủng bố lần này cách không xa nơi WTC từng tọa lạc.
Tại sao là khủng bố xe tải?
Theo chuyên gia an ninh nội địa Rick Mathews tại ĐH New York (Mỹ), có một số lý do khiến các phần tử khủng bố chuyển sang hình thức tấn công man rợ này. Thứ nhất, công tác chuẩn bị quá đơn giản và ít tốn kém. Các vụ khủng bố lớn như vụ tòa tháp đôi WTC ngày 11-9-2001 ở Mỹ thường phải mất hàng năm chuẩn bị, phải đầu tư một lượng lớn tiền bạc và nhân lực. Trong trường hợp vụ 11-9, Al-Qaeda đã phải mất gần nửa thập niên lên kế hoạch với hàng chục phần tử từ nhiều nước tham gia và ngốn khoản chi phí gần nửa triệu USD. Trong khi đó, khủng bố xe tải không cần phải lên kế hoạch công phu hay phức tạp. Tất cả những gì tên khủng bố cần chỉ là một chiếc xe.
Thứ hai, khó bị phát hiện. Nếu ở các hình thức khác, trong quá trình chuẩn bị sẽ có rủi ro sơ hở về tài liệu như thư điện tử, cuộc gọi, hóa đơn thẻ tín dụng, chứng từ đi lại..., tăng rủi ro bị phát hiện và ngăn chặn. Ở hình thức khủng bố xe tải, nhà chức trách không dễ đoán được khi nào, càng khó hơn nếu kẻ khủng bố hành động một mình.
Thứ ba, cơ hội thành công lớn. Ba lý do này giải thích tại sao xe tải lại trở thành vũ khí được bọn khủng bố khuyến khích các phần tử lựa chọn. Cả IS và Al-Qaeda đều đặc biệt kêu gọi tay chân ưu tiên dùng xe làm vũ khí. IS còn khuyến khích các phần tử chủ động thực hiện khủng bố không cần tham vấn trước với cơ quan đầu não ở Syria.
FBI và cảnh sát New York đang phối hợp điều tra vụ việc theo hướng khủng bố. Ảnh: GETTY IMAGES
Đã phòng nhưng không ngăn được
Bóng ma khủng bố xe tải ám ảnh châu Âu thời gian qua đã đến đất Mỹ. Nhà khoa học chính trị Colin Clarke tại Viện Nghiên cứu chính sách chính phủ Mỹ RAND nói rằng ông đã ngạc nhiên vì Mỹ yên ổn trong thời gian quá dài trước khi khủng bố xe tải từ châu Âu du nhập sang.
Trong khi đó, theo nhà phân tích an ninh quốc gia cấp cao Mỹ Fran Townsend, cựu cố vấn an ninh nội địa cho Tổng thống George W. Bush, các cơ quan an ninh Mỹ không quá bất ngờ với vụ khủng bố xe tải này vì đã dự đoán trước sau gì cũng đến. Sau vụ khủng bố ở TP Nice (Pháp), cảnh sát New York đã từng tìm đến 148 cơ sở cho thuê xe tải, cố tìm hiểu, khoanh vùng các cá nhân có nguy cơ nhưng vẫn không thể phát hiện và ngăn chặn.
Chuyên gia an ninh quốc gia Michael Nacht, giáo sư chính sách công tại ĐH California Berkeley, dự báo New York sẽ còn chịu nhiều vụ tương tự vì đây là mục tiêu hoàn hảo cho khủng bố xe tải.
| Tám người chết, 11 người bị thương phải vào bệnh viện. 6/8 nạn nhân thiệt mạng là người nước ngoài, gồm năm người Argentina đến New York du lịch và một người Bỉ. Nghi phạm bị cảnh sát bắn và bị bắt, hiện đang được điều trị trong bệnh viện. Mảnh giấy được tìm thấy trong xe cho thấy tên này thực hiện vụ việc dưới danh nghĩa IS. Thống đốc New York Andrew Cuomo đã xác định nghi can hành động đơn độc. Tổng thống Mỹ Donald Trump thề sẽ siết chặt nhập cư, chỉ đạo đẩy mạnh chương trình siết xem xét nhập cảnh. ____________________________ Vụ khủng bố xe tải ở New York chỉ diễn ra trong vài giây. Chiếc xe tải lao đi với vận tốc 100 km/giờ, tông thẳng vào dòng người đi bộ và đi xe đạp trước khi tông vào một xe đưa đón học sinh và dừng lại. |
