Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều diễn biến đáng chú ý.

Iran cân nhắc đặt ra thời hạn mở cửa eo biển Hormuz

Tehran đang cân nhắc tuyên bố rằng eo biển Hormuz chỉ được mở lại sau 30 ngày kể từ khi Mỹ và các đồng minh chấm dứt mọi mối đe dọa nhằm vào Iran, hãng thông tấn Fars dẫn lời ông Majid Shakeri, thành viên đoàn đàm phán của Iran.

“Theo đề xuất này, Tehran sẽ tuyên bố rằng việc mở lại eo biển Hormuz dưới sự quản lý của Iran sẽ chỉ có thể diễn ra sau 30 ngày kể từ khi mọi mối đe dọa từ Mỹ và các đồng minh của Washington được loại bỏ” - ông Shakeri nói.

Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với eo biển Hormuz vào tháng 4, sau khi Iran trên thực tế đóng cửa tuyến đường thủy này sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28-2.

Trong khi đó, bà Shina Ansari, người đứng đầu Cơ quan Bảo vệ Môi trường Iran, cho biết một đề xuất thu phí dịch vụ hàng hải và môi trường tại eo biển Hormuz đang được xem xét.

“Theo thảo luận hiện nay, vấn đề không chỉ đơn thuần là thu phí, mà còn liên quan việc cung cấp các dịch vụ, có thể bao gồm hướng dẫn hàng hải, hoạt động tìm kiếm cứu nạn, bảo đảm an ninh cho tàu thuyền và bảo vệ môi trường biển” - bà Ansari nói.

Bà cho biết các khoản phí được đề xuất sẽ một phần liên quan thiệt hại môi trường do hoạt động vận tải biển gây ra và những rủi ro đối với các hệ sinh thái biển.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran bị đình trệ, lưu lượng vận tải thương mại qua tuyến đường thủy chiến lược này vẫn giảm đáng kể. Tương lai của eo biển vẫn còn bỏ ngỏ khi các cuộc đàm phán tiếp tục rơi vào bế tắc.

Tuy nhiên, các quan chức Iran đã nhiều lần khẳng định chủ quyền của Tehran đối với eo biển này, cùng với Oman. Theo một thành viên cấp cao của quốc hội Iran, các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz với sự cho phép của Iran hiện phải trả mức phí trung bình từ 1,5 đến 2 triệu USD.

Khoản phí này được Mohsen Zangeneh, thành viên Ủy ban Ngân sách và Kế hoạch của quốc hội Iran, nói với Fars.

Iran khẳng định nước này, cùng với Oman – quốc gia nằm ở bờ đối diện của eo biển – có quyền giám sát hoạt động giao thông hàng hải qua tuyến đường thủy này.

Iran nói lập trường “mâu thuẫn” của Mỹ là trở ngại chính trong đàm phán

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmaeil Baghaei nói rằng trở ngại lớn nhất của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ là những lập trường thay đổi và mâu thuẫn của Washington.

Trả lời phỏng vấn của đài CNN tại Tehran hôm 7-6, ông Baghaei cho biết việc trao đổi thông điệp giữa hai bên vẫn đang được duy trì thông qua các nhà trung gian Pakistan.

“Vấn đề lớn nhất khi đàm phán với chính quyền này là phải đối mặt quá nhiều thay đổi trong lập trường, liên tục thay đổi mục tiêu, những phát biểu khác nhau và các tuyên bố mâu thuẫn từ những quan chức khác nhau. Điều đó khiến toàn bộ quá trình trở nên vô cùng khó khăn” - ông Baghaei nói.

Ông cho biết vẫn còn khá nhiều điểm bất đồng, nhưng “vấn đề cốt lõi là người Mỹ phải hiểu rằng họ cần công nhận các quyền của Iran”, bao gồm quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.

“Đồng thời, khi họ nói về các tài sản bị phong tỏa của chúng tôi thì họ lại không muốn đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào” - ông Baghaei nói.

Iran đang yêu cầu Mỹ đồng ý giải phóng hàng tỉ USD tài sản bị đóng băng tại các ngân hàng nước ngoài.

“Mỹ đơn giản là phải chấm dứt các lệnh trừng phạt của họ. Về vấn đề trừng phạt và tài sản bị phong tỏa, họ chỉ cần cho phép các tài sản của Iran được giải phóng và có thể được người dân Iran sử dụng” - ông Baghaei nói với CNN.

Ông Baghaei cũng cáo buộc Mỹ không tôn trọng lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 4.

“Họ đã tấn công các tàu thương mại của chúng tôi, cả tại eo biển Hormuz lẫn trên vùng biển quốc tế” - ông khẳng định.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho rằng tình hình hiện nay “rất bất ổn và cực kỳ nguy hiểm”, đồng thời cáo buộc đó là hệ quả từ “cách tiếp cận liều lĩnh của Mỹ đối với khu vực cũng như đối với lệnh ngừng bắn”.

Ông Baghaei cảnh báo rằng các lực lượng vũ trang Iran “kiên quyết và sẵn sàng đáp trả mọi cuộc tấn công bằng toàn bộ sức mạnh của mình”.

CNN đưa tin hôm 7-6 rằng Mỹ có kế hoạch cho phép sử dụng các tài sản của Iran để hỗ trợ công tác tái thiết tại các quốc gia vùng Vịnh bị ảnh hưởng do những cuộc tấn công tiềm tàng của Iran trong tương lai, theo một nguồn tin am hiểu quan điểm của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.

Israel tuyên bố tấn công sở chỉ huy của Hezbollah tại Beirut

Quân đội Israel cho biết đã tiến hành không kích sở chỉ huy của Hezbollah tại khu vực ngoại ô phía nam thủ đô Beirut của Lebanon, theo kênh Al Jazeera.

Khu vực này là thành trì của Hezbollah, được biết đến với tên gọi Dahiyeh. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết trong một tuyên bố chung rằng các cuộc tấn công được thực hiện nhằm đáp trả các đợt hỏa lực mà Hezbollah phóng về phía lãnh thổ Israel.

Hezbollah chưa bình luận về vụ việc.

Trong này, quân đội Israel vừa công bố lệnh sơ tán bắt buộc mới nhất đối với cư dân sinh sống tại TP Tyre ở miền nam Lebanon.