Ngày 10-3, Iran và Saudi Arabia đã nhất trí thiết lập lại quan hệ ngoại giao sau 7 năm căng thẳng, nhờ một thỏa thuận do Trung Quốc (TQ) làm trung gian, theo hãng tin Reuters.
Sau 4 ngày đàm phán bí mật tại thủ đô Bắc Kinh (TQ), Tehran và Riyadh đã đồng ý ký tuyên bố chung về việc nối lại quan hệ ngoại giao và mở lại các đại sứ quán trong vòng 2 tháng.
Đại diện các bên trong lễ ký kết gồm: Thư ký Hội đồng An ninh Tối cao Iran Ali Shamkhani, cố vấn an ninh quốc gia Saudi Arabia Musaed bin Mohammed Al-Aiban và Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác đối ngoại Trung ương đảng Cộng sản TQ Vương Nghị.
 |
(Từ trái sang phải) Cố vấn an ninh quốc gia Saudi Arabia - ông Musaed bin Mohammed Al-Aiban, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác đối ngoại Trung ương đảng Cộng sản TQ Vương Nghị và Thư ký Hội đồng An ninh Tối cao của Iran - ông Ali Shamkhani, tại Bắc Kinh (TQ) ngày 10-3. Ảnh: NOURNEWS |
Ngoài ra, 2 quốc gia Trung Đông cũng đồng ý kích hoạt lại hiệp định hợp tác an ninh năm 2001, cũng như một hiệp định khác trước đó về thương mại, kinh tế và đầu tư.
Hãng thông tấn IRNA dẫn lời ông Shamkhani nói rằng các cuộc đàm phán ở Bắc Kinh là “rõ ràng, minh bạch, toàn diện và mang tính xây dựng”.
“Xóa bỏ những hiểu lầm và hướng tới tương lai trong quan hệ song phương chắc chắn sẽ giúp cải thiện sự ổn định và an ninh khu vực cũng như tăng cường hợp tác giữa các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư và thế giới Hồi giáo để quản lý những thách thức hiện tại” - ông nói.
Bộ ngoại giao Saudi Arabia đã công bố tuyên bố chung, trong đó cho biết hai nước đồng ý tôn trọng chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
Sau khi 2 quốc gia vùng Vịnh nối lại quan hệ, Liên Hợp Quốc (LHQ) và nhiều nước đã bày tỏ sự hoan nghênh.
Tại lễ ký kết, đại diện TQ - ông Vương Nghị gửi lời chúc mừng đến 2 nước.
Ông nói: “Cả hai bên đều thể hiện sự chân thành. TQ hoàn toàn ủng hộ thỏa thuận này”.
“Đây là một chiến thắng của ngoại giao, một chiến thắng cho hòa bình, mang đến tin vui to lớn vào thời điểm thế giới có nhiều bất ổn”.
LHQ hoan nghênh việc nối lại quan hệ và cảm ơn vai trò của TQ. Ông Stéphane Dujarric - phát ngôn viên LHQ cho biết: “Mối quan hệ láng giềng tốt đẹp giữa Iran và Saudi Arabia là điều cần thiết cho sự ổn định của vùng Vịnh”.
Về phía Washington, người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby nói: “Chúng tôi hoan nghênh bất kỳ nỗ lực nào nhằm giúp chấm dứt chiến tranh ở Yemen và giảm căng thẳng ở khu vực Trung Đông. Giảm leo thang và ngoại giao cùng với răn đe là những trụ cột chính trong chính sách mà Tổng thống Biden vạch ra trong chuyến thăm khu vực năm qua”.
“Saudi Arabia đã thông báo cho chúng tôi về những cuộc đàm phán, chúng tôi cũng nói với họ về các cam kết của Mỹ, nhưng chúng tôi không tham gia trực tiếp vào đàm phán” - ông nói thêm.
Bộ trưởng Ngoại giao Oman Badr Albusaidi ca ngợi: “Đây là một chiến lược đôi bên cùng có lợi và sẽ mang lại lợi ích cho an ninh khu vực và toàn cầu. Chúng tôi hy vọng về lâu dài, việc này sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho tất cả các nước”.
Saudi Arabia cắt đứt quan hệ với Iran vào năm 2016 sau khi sau khi những người biểu tình Iran xông vào đại sứ quán của vương quốc này ở Tehran để đáp trả việc vương quốc này hành quyết một giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite.
Riyadh cũng cáo buộc Tehran tấn công vào các cơ sở dầu mỏ và các tàu chở dầu của họ. Iran phủ nhận các cáo buộc.
