Theo hãng tin Sputnik, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi ngày 19-8 cho hay thông qua Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Tehran, Iran cảnh báo Mỹ về việc bắt giữ siêu tàu chở dầu Grace 1 của nước này ở những vùng biển khơi.
Iran ngày 18-8 xác nhận tàu dầu Grace 1, được đặt lại tên là Adrian Darya, đã rời khu vực thả neo ở ngoài khơi Gibraltar - lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh đi vào vùng biển quốc tế sau khi được thả.
Tàu dầu Grace 1 của Iran ở vùng biển của Gibraltar. Ảnh: AP
Phát biểu về vấn đề thả tàu dầu Stena Impero của Anh, ông Mousavi cho hay Tehran đang chờ quyết định của tòa về vấn đề này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nói thêm những nỗ lực của Mỹ trong việc bắt tàu dầu Adrian Darya sẽ gánh hậu quả nghiêm trọng.
“Nếu Mỹ thực hiện bước đi như vậy, điều này sẽ gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải trong các vùng biển quốc tế. Iran đã cảnh báo nhà chức tránh Mỹ, sử dụng các kênh chính thức, đặc biệt thông qua Đại sứ quán Thụy Sĩ ở Tehran rằng điều này sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng” - ông Mousavi cho hay khi được hỏi về khả năng Washington bắt tàu dầu Adrian Darya trở lại.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng yêu cầu của Washington đối với giới chức Gibraltar về việc tiếp tục giữ tàu Adrian Darya là bất hợp pháp.
Ngày 17-8, Bộ Tư pháp Mỹ phát lệnh bắt giữ tàu Grace 1. Theo Bộ Tư pháp Mỹ, một tòa án phán quyết rằng tàu Grace 1, số dầu trên tàu và số tiền 995.000 USD phải bị tịch thu do vi phạm Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), gian lận ngân hàng, rửa tiền và hỗ trợ khủng bố.
Bộ Tư pháp Mỹ tuyên bố Iran đã sử dụng trái phép hệ thống ngân hàng của Mỹ để tài trợ cho việc vận chuyển dầu tới Syria nhằm hỗ trợ các hoạt động bất hợp pháp của IRGC - lực lượng bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố hồi tháng 4.
Tuy nhiên, nhà chức trách Gibraltar đã từ chối yêu cầu này của Mỹ, nói rằng luật pháp Liên minh châu ÂU (EU) không cho phép làm như vậy.
“Các lệnh trừng phạt của EU với Iran, tức là những điều luật được áp dụng tại Gibraltar, hẹp hơn nhiều so với những điều luật được áp dụng tại Mỹ" - chính quyền Gibraltar cho biết trong một thông cáo.
Công nhân đang đổi tên cho tàu Grace 1. Ảnh: Express
Tàu chở dầu MT Grace 1 có trọng tải 300.000 tấn bị cảnh sát và lực lượng bảo vệ bờ biển Gibraltar dưới sự hỗ trợ của thủy quân lục chiến Hoàng gia Anh, bắt vào sáng sớm 4-7. Chính quyền Gibraltar thông báo con tàu bị bắt giữ vì vi phạm lệnh trừng phạt của EU đối với Syria. Iran đã phủ nhận cáo buộc.
Thời điểm bị bắt tàu Grace 1 treo cờ Panama, do Công ty IShips Management, có trụ sở tại Singapore quản lý và chở 2 triệu thùng dầu thô. Ngoại trưởng Tây Ban Nha Josep Borrell cho rằng con tàu đã bị bắt theo yêu cầu của Mỹ.
Vài ngày sau, Iran đã bắt giữ tàu dầu Stena Impero của Anh ở Vịnh Ba Tư với cáo buộc vi phạm quy tắc hàng hải.
Gibraltar ngày 15-8 tuyên bố thả tàu Grace 1 sau khi nhận được văn bản đảm bảo của Iran rằng đích đến của tàu Grace 1 không phải là Syria - quốc gia chịu lệnh trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU). Theo truyền thông Iran, tàu Grace 1 được đổi tên thành Adrian Darya và treo cờ Iran trong hành trình tiếp theo.
Tàu dầu Grace 1 của Iran đã di chuyển về hướng vùng biển quốc tế sau 46 ngày bị giữ tại vùng biển của Gibraltar.
Quan hệ giữa Washington và Tehran suy giảm nghiêm trọng kể từ khi Mỹ tháng 5-2018 đơn phương rút khỏi kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) 2015, hay còn gọi thỏa thuận hạt nhân Iran. Đồng thời, Mỹ tái áp đặt các lệnh trừng phạt vào Iran.
Sau sự kiện này, căng thẳng tiếp tục leo thang ở vùng Vịnh với việc các tàu dầu liên tục bị tấn công vào tháng 5 và 6 mà Washington cáo buộc Tehran đứng đằng sau. Trước diễn biến này, Mỹ tăng cường hiện diện quân sự ở khu vực. Việc Iran bắn rơi một máy bay không người lái trinh sát của Mỹ ở bờ biển Hormozgan với cáo buộc xâm phạm không phận hồi tháng 6 đã khiến Mỹ liên tục đe dọa tấn công Iran.
Điển hình là việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh tấn công Iran vào đêm 20-6 nhưng lại hủy vào phút chót khi máy bay, tàu chiến đã vào vị trí khai hỏa. Ông Trump cho biết ông hủy lệnh tấn công sau khi được thông báo sẽ có 150 người Iran thiệt mạng và như vậy không đáng so với việc bị mất một chiếc máy bay không người lái.
