RT đưa tin, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Bahram Qassemi ngày 14-3 đã khuyên Nhà Trắng suy nghĩ thận trọng trước khi đi đến quyết định áp dụng cách tiếp cận can thiệp hơn nữa vào nội chiến Syria. Bình luận trên của ông Qassemi đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump sa thải Ngoại trưởng Rex Tillerson hôm 13-3.
Lực lượng tình nguyện bán vũ trang Basiji của Iran. Ảnh: AP
Ông Tillerson được cho là người thiếu cứng rắn, dứt khoát trong chính sách ngoại giao so với một số quan chức khác trong chính quyền Tổng thống Trump. Vì vậy, trước sự ra đi của ông Tillerson, các chuyên gia suy đoán Nhà Trắng đang chuẩn bị thực hiện hành động quân sự mới nhắm vào lực lượng chính phủ Syria.
Ông Mike Pompeo, Giám đốc Cơ quan tình báo trung ương (CIA) hiện tại được đề cử thay ông Tillerson. Ông Pompeo vốn duy trì quan điểm cứng rắn, không khoan nhượng đối với các nước đối đầu như Iran, Triều Tiên, Nga, do đó có lý do để tin rằng chính sách ngoại giao của Mỹ có thể sẽ dứt khoát hơn đối với các điểm nóng này.
Trước đó, Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga – tướng Valery Gerasimov đưa ra cảnh báo Washington đang chuẩn bị dùng hành động quân sự đối với chính phủ Syria với cáo buộc tấn công hóa học.
Hôm 12-3, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley cảnh báo Mỹ sẵn sàng dùng vũ lực với Syria nếu cộng đồng quốc tế “không hành động”. Bà Haley viện dẫn sự việc quân đội Mỹ hồi tháng 4 năm ngoái đã phóng 59 quả tên lửa hành trình Tomahawk vào căn cứ không quân Shayrat của Syria với cáo buộc lực lượng Tổng thống Bashar al-Assad tấn công khí độc ở thị trấn Khan Sheikhun thuộc tỉnh Idlib, khiến hơn 80 người thiệt mạng.
Washington còn cáo buộc Damascus và Moscow đã sử dụng vũ lực quá mức ở Đông Ghouta, một khu vực do các nhóm khủng bố kiểm soát nhiều năm qua. Nga khăng khăng rằng các quốc gia phương Tây đang lợi dụng tình hình ở ngoại ô Damascus làm cái cớ để gây sức ép lên Moscow, khẳng định các chiến dịch chống chủ nghĩa khủng bố của Nga sẽ không vi pham thỏa thuận ngừng bắn.
Hình ảnh lính Mỹ điều hành lực lượng liên quân hướng tới căn cứ gần Tây Mosul, Syria. Ảnh: REUTERS
Về phía chính phủ Syria, Tổng thống Assad phủ nhận sử dụng vũ khí hóa học để tấn công, cương quyết rằng họ không có lý do để sử dụng loại vũ khí như vậy bởi vì lực lượng chính phủ đang trên đà thắng thế trước phe nổi dậy và các nhóm khủng bố.
Ngoài ra, bà Haley còn tố cáo Nga thất bại trong việc giám sát lệnh ngừng bắn 30 ngày ở Syria được Liên Hiệp Quốc thông qua hôm 24-2. Đại sứ Mỹ nói rằng Moscow đã tạo ra một “lỗ hổng chống khủng bố” trong thỏa thuận ngừng bắn.
Bà khẳng định một nghị quyết ngừng bắn do Mỹ bảo trợ sẽ không thể nào bao gồm một lỗ hổng chống khủng bố, tuy nhiên bà không nêu rõ kế hoạch của Washington như thế nào để ngăn chặn các nhóm khủng bố phá vỡ lệnh ngừng bắn.
Đáp lại các bình luận của bà Haley, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho hay Mỹ đang cố gắng che đậy những thất bại của nước này khi không kiểm soát các nhóm vũ trang chống chính phủ Syria vốn có quan hệ gần gũi với Mỹ cho “ra trò”.
Theo ông Lavrov, Washington đang lấy cớ từ các vụ khiêu khích bằng vũ khí hóa học ở Syria để thực hiện kế hoạch ở lại Syria lâu dài nếu không muốn nói là mãi mãi. Ngoại trưởng Nga nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của Mỹ là góp phần làm sụp đổ Cộng hòa Ả rập Syria.
Trong khi đó, liên quan tới chuyện can thiệp vào Syria, Iran lại bảo vệ vai trò của nước này. Ông Qassemi nói rằng không giống như liên quân chống khủng bố do Mỹ dẫn đầu, Iran có mặt ở Syria là theo đề nghị chính thức của Damascus. Ông nhấn mạnh ưu tiên của Iran là muốn nhìn thấy hòa bình lập lại ở Syria thông qua ngoại giao chứ không bằng các hành động quân sự để gây bất ổn thêm.
Moscow mới đây cũng cảnh báo sẽ đáp trả nếu Washington tiến hành thêm các vụ tấn công vào lực lượng Syria hay khiến các quân nhân Nga gặp nguy hiểm.
