Theo báo Mainichi, ông Jose Tavares, quan chức phụ trách hợp tác trong ASEAN của Bộ Ngoại giao Indonesia, ngày 18-6 nói rằng các cuộc đàm phán nhằm hoàn tất COC chỉ có thể được xúc tiến một khi tình hình dịch bệnh được cải thiện.
“Các cuộc đàm phán về bộ quy tắc (COC) không thể được tổ chức trực tuyến, nên chúng ta sẽ chờ đợi cho đến khi điều kiện trở nên tốt hơn sẽ bắt đầu lại” - ông Tavares phát biểu.
Ông Jose Tavares. Ảnh: TRIBUNNEWS
Theo ông Tavares, trước khi xảy ra đại dịch COVID-19 tại TP Vũ Hán của Trung Quốc vào cuối tháng 12-2019, ASEAN và Trung Quốc đã lên kế hoạch tổ chức đàm phán về COC tại Brunei vào tháng 2, tại Philippines vào tháng 5, tại Indonesia vào tháng 8 và tại Trung Quốc vào tháng 10. Các cuộc đàm phán này tập trung vào việc hoàn tất vòng xem xét thứ hai văn bản dự thảo COC.
Vòng xem xét thứ nhất đã được hoàn thành vào năm ngoái.
“Việc hoàn thành vòng xem xét thứ hai hiện vẫn là dấu hỏi, do chúng ta không biết khi nào đại dịch sẽ kết thúc để có thể bắt đầu lại các cuộc đàm phán. Chúng ta phải lạc quan vì có cam kết và ý chí chính trị từ cả ASEAN lẫn Trung Quốc” - ông Tavares nói.
“Tuy nhiên, do chúng ta phải đối phó với tình trạng bất khả kháng này (tức đại dịch COVID-19), việc hoàn thành (COC) có thể bị trì hoãn”, quan chức Indonesia cho biết thêm.
Hồi tháng 11-2019, tại cuộc họp với các nhà lãnh đạo ASEAN ở Thái Lan, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tuyên bố Bắc Kinh mong muốn cùng các nước ASEAN hoàn tất COC trong năm 2021.
Tuy nhiên, thực tế trong thời gian qua, Trung Quốc vẫn có những động thái gây lo ngại và căng thẳng ở Biển Đông. Chẳng hạn, Trung Quốc hồi tháng 4 đã ngang ngược thành lập cái gọi là “quận Tây Sa” và “quận Nam Sa” tại “thành phố Tam Sa” để quản lý hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam.
Về vấn đề này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tuyên bố Việt Nam đã nhiều lần khẳng định có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Việt Nam phản đối mạnh mẽ việc thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” và các hành vi liên quan vì đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, không có giá trị và không được công nhận, không có lợi cho quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia và làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông, khu vực và thế giới.
Trong một diễn biến liên quan, trang Times Now (Ấn Độ) ngày 18-6 đưa tin Cao ủy Úc tại New Delhi Barry O'Farrell đã lên tiếng chỉ trích những hành động đơn phương của Trung Quốc nhằm thay đổi hiện trạng ở Biển Đông.
Ông O'Farrell nói Bắc Kinh không cam kết với những quy tắc đã được thiết lập giống như cách Úc và Ấn Độ đang làm. Nhà ngoại giao này cũng khẳng định Úc và Ấn Độ cùng chia sẻ quan điểm không một cường quốc nào thống trị khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương.
