Một báo cáo mới nhất của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy số lượng nhóm lao động làm việc tại nhà gần đây gia tăng đáng kể do sự bùng phát của đại dịch COVID-19.
ILO, ước tính trước cuộc khủng hoảng COVID-19, trên toàn thế giới có khoảng 260 triệu lao động làm việc tại nhà, chiếm 7,9% tổng số việc làm toàn cầu và 56% trong số họ (147 triệu người) là nữ.
Những tháng đầu năm 2020 khi đại dịch COVID-19 mới bùng phát, có khoảng 1% lực lượng lao động trên thế giới đã phải làm việc tại nhà. Con số này sẽ tăng lên đáng kể so với năm trước. Từ đó, chuyên gia của ILO khuyến nghị những người làm việc tại nhà cần được bảo vệ tốt hơn
ILO đánh giá do những công việc được thực hiện tại nhà diễn ra trong không gian cá nhân nên thường vô hình. Cụ thể, ở các nước thu nhập thấp và trung bình, hầu như tất cả những người làm việc tại nhà (90%) đều làm công việc phi chính thức.
ILO kêu gọi bảo vệ lao động tại nhà do bị trả công thấp, ít cơ hội hơn lao động bên ngoài. Ảnh: PLO
Từ đó, họ thường bị trả công thấp hơn so với những người ra ngoài làm việc, ngay cả với những công việc đòi hỏi kỹ năng cao. Thu nhập trung bình của người làm việc tại nhà ở Anh thấp hơn những người làm việc ở ngoài 13%, ở Hoa Kỳ thấp hơn 22%; ở Nam Phi thấp hơn 25% và con số này ở Argentina, Ấn Độ và Mexico là khoảng 50%.
Những người làm việc tại nhà cũng phải đối mặt với nhiều nguy cơ về an toàn và sức khỏe hơn và ít có cơ hội được đào tạo hơn so với những người không làm việc tại nhà, điều này có thể ảnh hưởng đến triển vọng nghề nghiệp của họ.
ILO cũng chỉ ra lao động làm việc tại nhà không được hưởng mức an sinh xã hội như những người lao động khác. Họ cũng ít có khả năng sẽ gia nhập một tổ chức công đoàn nào đó hay là đối tượng điều chỉnh của bất cứ một thỏa ước lao động tập thể nào.
Đối tượng này gồm có những người lao động làm việc từ xa thường xuyên, và một số lượng lớn những người lao động tham gia những khâu sản xuất hàng hóa không thể tự động hóa được như thêu ren, thủ công mỹ nghệ và lắp ráp đồ điện tử. Nhóm thứ ba là lao động làm việc trên nền tảng kỹ thuật số cung cấp các loại hình dịch vụ, như xử lý yêu cầu thanh toán bảo hiểm, hiệu đính văn bản, hay chú thích dữ liệu phục vụ công tác đào tạo của các hệ thống trí tuệ nhân tạo.
Báo cáo cho biết sự gia tăng số lượng lao động làm việc tại nhà có khả năng vẫn sẽ tiếp tục trong những năm tới, và việc giải quyết những vấn đề mà lao động làm việc tại nhà và người sử dụng lao động của họ gặp phải sẽ trở thành vấn đề cấp thiết.
Bà Janine Berg, chuyên gia kinh tế cao cấp của ILO, cho biết nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành pháp luật, đôi khi được bổ trợ bởi các thỏa ước lao động tập thể, nhằm giải quyết những vấn đề thâm hụt việc làm thỏa đáng khác nhau liên quan đến hình thức làm việc tại nhà.
Tuy nhiên, mới chỉ có 10 quốc gia thành viên của ILO đã phê chuẩn Công ước số 177 về thúc đẩy đối xử bình đẳng giữa lao động làm việc tại nhà và các đối tượng làm công ăn lương khác và rất ít quốc gia có chính sách toàn diện về hình thức làm việc tại nhà.
ILO đưa ra những khuyến nghị cụ thể nhằm giúp hình thức làm việc tại nhà được biết đến nhiều hơn và từ đó được bảo vệ tốt hơn.
