Ngày 6-9, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) công bố báo cáo sau khi thị sát nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (tỉnh Zaporizhia, Ukraine), theo đài RT. Báo cáo không xác định bên nào là “thủ phạm” pháo kích nhà máy trong thời gian qua, song kêu gọi chấm dứt mọi hoạt động quân sự xung quanh nhà máy cũng như các cuộc pháo kích trong khu vực.
“Bất kỳ hoạt động quân sự nào - chẳng hạn như pháo kích - trong hoặc gần nhà máy điện hạt nhân đều có khả năng gây ra hậu quả phóng xạ không thể chấp nhận được”, theo báo cáo của IAEA. Báo cáo còn nhấn mạnh các sự cố tại nhà máy đã vi phạm các nguyên tắc an toàn hạt nhân.
IAEA khuyến nghị các bên nên dừng ngay việc pháo kích nhà máy và các khu vực lân cận để tránh thêm bất kỳ thiệt hại nào. Cơ quan của Liên Hợp Quốc (LHQ) cho biết thêm nỗ lực này đòi hỏi “sự đồng tình của tất cả các bên liên quan về việc thiết lập một khu vực bảo vệ an ninh và an toàn hạt nhân xung quanh nhà máy Zaporizhzhia”.
 |
Tổng thống Ukraine - ông Volodymyr Zelensky. Ảnh: UKRIFORM |
Trao đổi với đài CNN, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi nói rằng tình hình tại cơ sở này tiếp tục "rất đáng lo ngại" và cảnh báo các bên "đang đùa với lửa". Ông kêu gọi thiết lập khu vực an toàn hạt nhân xung quanh nhà máy nhằm bảo vệ sự an toàn và an ninh của cơ sở và người dân ở đó.
Theo hãng tin Reuters, các thanh tra cho biết họ đã nhìn thấy binh sĩ và thiết bị quân của Nga tại nhà máy. Moscow đã bác bỏ cáo buộc sử dụng nhà máy này như một lá chắn cho các lực lượng của mình.
Tổng thống Ukraine - ông Volodymyr Zelensky đã ca ngợi báo cáo của IAEA, nói rằng nó "nhấn mạnh áp lực mà Nga gây ra cho các nhân viên của chúng tôi ở đó và đề cập rõ ràng đến sự hiện diện quân sự Nga" tại nhà máy.
Tuy nhiên, theo RT, Đại diện thường trực của Nga tại LHQ Vassily Nebenzia bày tỏ thất vọng trước báo cáo trên, nói rằng điều đáng tiếc là IAEA không xác định được thủ phạm pháo kích nhà máy. Trong khi đó, hãng tin Sputnik cũng đưa tin rằng tài liệu của IAEA đã không quy trách nhiệm cho Ukraine.
Về việc phi quân sự hóa nhà máy, ông Nebenzia nói rằng "nếu chúng tôi phi quân sự hóa thì Ukraine sẽ ngay lập tức tràn vào và phá hủy mọi thứ”. Ông nhấn mạnh các binh sĩ Nga đang bảo vệ nhà máy.
Trao đổi với hãng thông tấn RIA Novosti, ông Vladimir Rogov - thành viên của chính quyền quân sự-dân sự Zaporizhia - cáo buộc IAEA đã “thoái thác trách nhiệm” và “làm ngơ” trước cuộc pháo kích của Ukraine, ngay cả sau khi được cung cấp bằng chứng đầy đủ về hành vi của Kiev.
