Ngày 7-8 tại Phnom Penh, tòa án đặc biệt xét xử tội ác Khmer Đỏ do LHQ bảo trợ đã kết án tù chung thân đối với Khieu Samphan (ảnh trái) 83 tuổi, nguyên chủ tịch Hội đồng nhà nước thời Khmer Đỏ và Nuon Chea (ảnh phải) 88 tuổi, nguyên phó chủ tịch đảng thời Khmer Đỏ.
Theo trang web của tòa án đặc biệt Campuchia, hai bị cáo đã phạm tội ác chống nhân loại từ tháng 4-1975 đến tháng 12-1977. Phán quyết của tòa kết luận để đạt mục tiêu thực hiện cách mạng nhanh chóng qua bước đại nhảy vọt, hai bị cáo đã sử dụng các biện pháp và chính sách bạo lực, vô nhân đạo để cưỡng ép di dân.
Trong tháng 4-1975, hai triệu dân Phnom Penh bị cưỡng ép về nông thôn trong điều kiện thời tiết oi bức, thiếu thốn lương thực, nước uống, thuốc men và phương tiện di chuyển. Trong lúc di dân, các binh sĩ Khmer Đỏ đã giết chết nhiều người và rất nhiều người chết vì kiệt sức, đói khát và bệnh tật.
Trong lần di dân thứ hai từ tháng 9-1975 đến tháng 12-1977, 330.000-430.000 người bị ép buộc rời khỏi nơi cư trú. Khmer Đỏ giám sát các xe tải di dân và bắn những người chạy trốn. Nhiều người chết do đói khát, bệnh tật.
Phán quyết của tòa cũng kết luận Nuon Chea và Khieu Samphan đã tiến hành chính sách thanh trừng chính trị, hành quyết 250 nhân viên chế độ cũ tại làng Tuol Po Chrey (tỉnh Pursat) ngay sau ngày 17-4-1975.
Phán quyết nhất trí thực hiện 11 dự án nhằm ghi nhận hậu quả từ tội ác của hai bị cáo đồng thời hỗ trợ các nạn nhân, gồm: Xây dựng ở Phnom Penh đài tưởng niệm các nạn nhân bị cưỡng ép di dân; đưa một chương nói về di dân bắt buộc và vụ hành quyết ở làng Tuol Po Chrey vào chương trình giảng dạy; thực hiện dự án trị liệu tâm lý cho các nạn nhân di dân; xây dựng một trung tâm nghiên cứu hòa bình; tổ chức triển lãm về chiến dịch cưỡng ép di dân của Khmer Đỏ.
THẠCH ANH
